Gem. leestijd [rt_reading_time postfix="min" postfix_singular="minuut" post_id="159577"]  74x gelezen

Woord van de week: Brand Pedigree Bias. Wat wordt daar nu weer mee bedoeld?

In deze rubriek belichten we elke week een term die we voor het eerst tegenkwamen in de wereld van arbeidsmarkt en recruitment. Deze week: Brand Pedigree Bias. Wat is het, en hoe ga je er als recruiter het best mee om?

Woord van de week: Brand Pedigree Bias. Wat wordt daar nu weer mee bedoeld?

Werken voor grote merken: zie je ‘Google’, ‘McKinsey’ of een van de andere FAANG-bedrijven op een cv staan, dan is de kans groot dat je als recruiter onbewust een streepje voordeel geeft aan die kandidaat – los van wat diegene daar nou precies deed. Dat fenomeen heet brand pedigree bias: de neiging om een sollicitant hoger in te schatten puur omdat er een bekende, gerenommeerde werkgever op zijn of haar cv staat. Het is een variant van het halo effect, het psychologische mechanisme waarbij één opvallend positief kenmerk – een indrukwekkende naam, een prestigieuze titel – de beoordeling van al het andere kleurt.

‘Namen van instituten en bedrijven kunnen het halo-effect triggeren.’

Onderzoekers noemen het kortweg ook wel pedigree bias, een term die vooral bekend werd door het boek Pedigree: How Elite Students Get Elite Jobs van socioloog Lauren Rivera van de Kellogg School of Management. Rivera dook jarenlang de recruitmentkamers in van top-advocatenkantoren, -investeringsbanken en -consultancybureaus en zag daar een patroon: recruiters selecteren stelselmatig op naam – van universiteit én van eerdere werkgever – in plaats van op aantoonbare vaardigheden. ‘Namen van gerenommeerde instituten en bedrijven kunnen het halo-effect triggeren’, was daarbij een van haar belangrijkste conclusies.

Waarom werkgevers ervoor vallen

De bias is natuurlijk makkelijk te verklaren, en dat maakt hem ook zo hardnekkig. Zie je ‘Google’ op een cv staan, dan denk je al snel: die persoon móét wel goed zijn, Google hanteert immers torenhoge selectie-eisen. Maar die aanname negeert dat een bedrijf van die omvang net zo goed cafetariamanagers als briljante engineers in dienst heeft. Hetzelfde geldt voor consultancygiganten als de Big Four: het logo daarvan alleen al wekt een gevoel van elite-status, waardoor een recruiter geneigd is minder kritisch te kijken naar wat iemand daar concreet heeft gepresteerd of geleerd.

Er zit ook een praktisch element in: recruiters die onder tijdsdruk staan, gebruiken bekende bedrijfsnamen als snelle, mentale vuistregel voor selectie. In technische sectoren, waar elke vacature tijdkritisch is en er geen tijd is om elke kandidaat urenlang te interviewen, is die verleiding het grootst. Het probleem is dat die vuistregel een zelfversterkende cirkel creëert: kandidaten zonder bekende naam op hun cv worden systematisch minder vaak uitgenodigd, waardoor ze ook nooit de kans krijgen om die naam alsnog te verdienen. Ook al zijn ze in praktijk misschien – aan het begin van hun loopbaan – net zo goed.

De voor- en nadelen 

Recruiters gebruiken pedigree bias als signaal omdat ze aannemen dat een gerenommeerd bedrijf zelf al goed heeft geselecteerd – iemand die de sollicitatieprocedure van een grote naam heeft doorstaan, is kennelijk al eerder gescreend en akkoord bevonden. Voor recruiters die met honderden sollicitaties per vacature te maken hebben, is dat een verleidelijke shortcut: het bespaart tijd, het voelt veiliger, en het geeft – in elk geval: het gevoel van – een lager risico. Een cv vol bekende namen kan bovendien wijzen op opgedaan sociaal en cultureel kapitaal dat in sommige functies, zoals sales of consultancy, ook daadwerkelijk relevant is.

Er is echter ook een probleem met brand pedigree bias. En dat is dat de aanname zelden klopt. Onderzoek laat zien dat traditionele statussymbolen – een bekende universiteit, een grote werkgever – zwakke voorspellers zijn van daadwerkelijke functievervulling. Een veelgeciteerde analyse concludeerde dat eerder succes in een andere context maar zwak correleert met succes in een nieuwe rol. Sterker nog: skills based werven blijkt volgens onderzoek van McKinsey 5 keer beter te voorspellen of iemand goed gaat functioneren dan werving op basis van opleiding of naam alleen.

Komt het vaker voor?

De bias werkt bovendien uitsluitend in het voordeel van wie toegang had tot die bekende werkgevers – en dat is zelden toevallig verdeeld. Rivera’s onderzoek toont aan dat de weg naar een elite-werkgever zelf al sterk scheef getrokken is richting kandidaten uit de betere milieus, met de juiste contacten, stages en zelfvertrouwen om door te dringen tot de eerste schil van topuniversiteiten en bedrijven. Wie die toegang nooit had – om redenen die weinig met talent te maken hebben – wordt zo dubbel benadeeld: eerst bij de eerste werkgever, en daarna bij elke volgende sollicitatie.

Het fenomeen blijft hardnekkig.

Het resultaat is een minder diverse en minder sociaal doorlaatbare arbeidsmarkt, terwijl de kwaliteit van de aanname niet standhoudt. Maar het fenomeen blijft hardnekkig. Al is niet helemaal duidelijk of het nu vaker voorkomt, of juist minder dan in het verleden. Aan de ene kant groeit skills-based hiring bijvoorbeeld wel degelijk aantoonbaar. Bedrijven als IBM, Google, Delta Air Lines en Bank of America hebben voor grote aantallen functies bijvoorbeeld hun eerdere opleidingsvereiste losgelaten, en steeds meer werkgevers zeggen structureel op vaardigheden te selecteren in plaats van op cv-namen.

Maar onderzoek van de Harvard Business School en het Burning Glass Institute zet daar een stevige kanttekening bij: hoewel 85% van de bedrijven zegt aan skills-based hiring te doen, bleek bij een aantal grote werkgevers minder dan 1 op de 700 daadwerkelijke aanwervingen iemand zonder diploma te betreffen nadat het beleid was aangekondigd. Met andere woorden: het beleid verandert sneller dan het daadwerkelijke gedrag van recruiters en hiring managers. De naam op een cv blijft, ook onder een nieuw label, vaak stiekem meetellen. Of het nu om een gerenommeerde opleiding gaat, of om een eerdere werkgever.

Wat kun je eraan doen?

Tegelijkertijd kan A.I.-gestuurde cv-screening de brand pedigree bias juist ook nog eens (ongewild) versterken. Steeds meer bedrijven laten een eerste selectie over aan algoritmes, en die kunnen precies dezelfde voorkeur voor bekende namen aanleren als de recruiters die de trainingsdata leverden – alleen dan op grotere schaal en minder transparant.

Algoritmes kunnen precies dezelfde voorkeur voor bekende namen aanleren als de recruiters die de trainingsdata leverden.

De meest genoemde tegenmaatregel is structurering van interviews (al ben je dan vaak al te laat, cv-selectie vindt meestal eerder plaats). Sommige werkgevers gaan een stap verder en laten werkervaring pas later in het proces meewegen, na een geanonimiseerde eerste ronde of een praktijkopdracht. Zo’n aanpak verlegt de nadruk van ‘waar heeft iemand gewerkt’ naar ‘wat kan iemand daadwerkelijk’, en dat blijkt in de praktijk doorgaans een betrouwbaardere voorspeller van succes te zijn dan welk logo dan ook.

Lees ook

Alle Woorden van de Week:

Hoofdredacteurbij Werf&

Peter Boerman

Hij heeft eigenlijk nog nooit een vacature uitgezet. En meer sollicitatiegesprekken gevoerd als kandidaat dan als recruiter of werkgever. Toch schrijft Peter Boerman alweer een jaar of 10 over weinig anders dan over de wondere wereld van werving en selectie, in al zijn facetten.
  • Leave behind a comment

Onze partners Bekijk alle partners