Het artikel gaat hieronder verder.
Recruiters die maandagochtend hun inbox openen, treffen steeds vaker een stortvloed aan. Uit recent onderzoek van werving- en selectiebureau Robert Walters blijkt dat 56% van de werkzoekenden A.I. gebruikt bij het solliciteren, en bijna 1 op de 5 doet dat naar eigen zeggen zelfs regelmatig. Voor sommige middenkaderfuncties is (daardoor) het aantal sollicitaties in een jaar tijd meer dan verdubbeld. Tools als LazyApply stellen kandidaten in staat om binnen enkele minuten tientallen vacatures te bestoken, vaak zonder de functie goed gelezen te hebben.
‘Waar een goed cv vroeger nog onderscheidend was, verdwijnen kandidaten nu steeds vaker in een stapel vergelijkbare profielen.’
Het resultaat, bijvoorbeeld: 347 sollicitaties voor 1 marketingfunctie – allemaal geschreven alsof ze van dezelfde copywriter komen, foutloos, met precies de juiste buzzwords. Onderzoek uit Canada, recent aangehaald door Recruitmenttech, bevestigt dat dit patroon internationaal steeds vaker voorkomt: niet omdat A.I. kandidaten automatisch zou afwijzen, maar omdat recruiters simpelweg verdrinken in het volume zodra ze nu een vacature naar buiten brengen. ‘Waar een goed cv vroeger onderscheidend kon zijn, verdwijnen kandidaten nu steeds vaker in een enorme stapel vergelijkbare profielen’, aldus de onderzoekers.
‘AI-slop’: als iedereen perfect klinkt, zegt niemand meer iets
Belgisch onderzoek van Partena Professional, uitgevoerd samen met arbeidseconoom Stijn Baert onder 1.000 werknemers en 250 werkgevers, brengt hetzelfde probleem in kaart onder de noemer AI-slop: een golf generieke A.I.-content die sollicitaties steeds meer op elkaar laat lijken. Maar liefst 40,5% van de door hen ondervraagde werkgevers vindt dat A.I. het moeilijker maakt om relevante kandidaten te onderscheiden van irrelevante. Niet het gebruik van A.I. is daarbij overigens het probleem, concludeert ZigZagHR, maar dat sollicitaties daardoor onderling nauwelijks meer te onderscheiden zijn.
Contentbureau Truffle analyseerde 1.751 LinkedIn-posts over A.I. in recruitment uit het eerste kwartaal van 2026 en signaleert dezelfde ontwikkeling vanuit de kandidaatkant: sollicitaties worden weliswaar beter geschreven, consistenter opgebouwd én beter afgestemd op de vacature – maar daardoor ook meer inwisselbaar. Een perfecte motivatiebrief zegt tegenwoordig steeds minder over motivatie, en een strak cv steeds minder over de kwaliteiten van de kandidaat zelf, vatte Werken in West-Brabant de discussie recent samen, onder de vraag: ‘Worden we ook beter van al die A.I. in recruitment?’
De verborgen arbeidsmarkt
Terwijl reguliere online vacatures dus steeds meer overspoeld raken door A.I.-bots, verandert er ondertussen weinig aan een ouder gegeven: dat meer dan de helft van de vacatures (volgens UWV-cijfers) ‘via via’ wordt ingevuld, vaak via intern netwerk voordat een functie ooit openbaar wordt geplaatst. Dat deel van de arbeidsmarkt – de verborgen arbeidsmarkt – is per definitie ontoegankelijk voor massale, geautomatiseerde sollicitatiebots, simpelweg omdat er geen online vacaturetekst bestaat om op te reageren.
Een open sollicitatie vereist per definitie een concrete, persoonlijke reden om uitgerekend bij dít bedrijf te willen werken.
Een open sollicitatie speelt daar al jaren op in, legt bijvoorbeeld Sollicitatiedokter uit: het is geen reactie op een specifieke vacature, maar een uitnodiging tot een bredere kennismaking, waarbij een werkgever soms zelfs een functie op maat maakt voor een kandidaat die hij anders was misgelopen. En juist dat mechanisme wordt door de huidige sollicitatievloedgolf eerder versterkt dan verzwakt. Een open sollicitatie vereist per definitie een concrete, persoonlijke reden om uitgerekend bij dít bedrijf te willen werken – iets dat zich veel moeilijker automatisch laat genereren dan een reactie op een vacaturetekst met kant-en-klare eisen en keywords.
Kleinere vijver
Waar een reguliere ‘koude’ sollicitatie tegenwoordig al snel verdrinkt tussen honderden gelijkende brieven, kan juist nu een goed getimede en goed onderbouwde open sollicitatie opvallen door zijn zeldzaamheid: er zijn simpelweg veel minder mensen die écht de moeite nemen. Recruiter Jacco Valkenburg onderstreept dat vanuit een andere hoek: 80% van de vacatures wordt via netwerken vervuld. Dus wie vooral investeert in relaties in plaats van alleen in geoptimaliseerde sollicitatiebrieven, vist in een veel kleinere vijver aan concurrentie. Dat is precies het domein waarin de open sollicitatie van oudsher opereert, zegt hij ook.
Een reguliere ‘koude’ sollicitatie verdrinkt tegenwoordig al snel tussen honderden gelijkende brieven.
Cijfers over hoe succesvol deze methode is, ontbreken vrijwel geheel. Het laatste bekende onderzoek hierover is alweer 7 jaar oud, toen bekend werd dat open sollicitaties (in Nederland) gemiddeld bij 8% een sollicitatiegesprek opleverden en bij 2,1% ook een daadwerkelijke plaatsing. Nature-onderzoek uit 2024 liet zien dat zo goed als elke recruiter (94%) van wetenschappers en universiteiten jaarlijks ongevraagde sollicitaties ontvangt, 57% er meestal (of altijd) op reageert en 43% zegt ze ook effectief te vinden. Ook geen harde trendvergelijking, maar wel een indicatie dat het ook duidelijk geen dode brievenbus hoeft te zijn.
Het voordeel is natuurlijk niet onbegrensd. Zodra kandidaten A.I. net zo makkelijk inzetten om massaal open sollicitaties te gaan versturen, net zoals nu gebeurt bij reguliere vacatures, verdwijnt het onderscheidende effect net zo hard als het ontstond. Het werkelijke onderscheid zit hem dus in de mate van oprechte, herkenbare personalisatie die iemand erin stopt, en de manier waarop hij of zij daarin blijk ervan geeft de uitdagingen van de organisatie te begrijpen. Succes niet gegarandeerd. Maar er zijn genoeg bekende verhalen dat het wél is gelukt. En dan blijkt er dus vaak heel wat mogelijk, zelfs op televisie of bij de NASA…
