Gem. leestijd [rt_reading_time postfix="min" postfix_singular="minuut" post_id="159990"]  304x gelezen

Waarom vacatures allang niet meer alleen interessant zijn voor werkzoekenden

Een vacature is natuurlijk in de eerste plaats geschreven voor sollicitanten, maar verraadt evengoed de strategie van een heel bedrijf. Concurrenten en beleggers blijken er daarom steeds liever in mee te lezen. Wat betekent dat precies voor recruiters?

Waarom vacatures allang niet meer alleen interessant zijn voor werkzoekenden

Bedrijven geven fortuinen uit om te achterhalen wat hun concurrenten van plan zijn. Ze pluizen jaarcijfers uit, monitoren persberichten en laten marktonderzoek uitvoeren. Toch keken maar weinig strategen tot voor kort naar de plek waar toekomstplannen het eerst zichtbaar worden: de vacaturepagina. Maar dat is snel aan het veranderen, betoogt Wei Shi, hoogleraar management aan de Miami Herbert Business School, in een recente bijdrage aan Harvard Business Review. En terecht, zegt hij ook, want juist vacatures laten volgens hem goed zien welke kant een bedrijf op beweegt.

Elke vacature is een keuze over waar een bedrijf zijn geld en aandacht op zet.

Zomaar een paar voorbeelden. In 2019 begon Amazon bijvoorbeeld tientallen vacatures uit te zetten voor satellietingenieurs. Maanden later volgde de aankondiging van Project Kuiper, het satellietinternetproject dat onder meer Starlink in één klap concurrentie aandeed. Apple verdubbelde begin 2018 stilletjes het aantal designvacatures – motion scientists, optical engineers – maanden voordat duidelijk werd dat het bedrijf fors investeerde in augmented reality en wearables. De partijen die dat toen het hardst voelden, Meta en Microsoft voorop, hadden de signalen maandenlang kunnen zien aankomen.

Beleggers doen het ook

De observatie van Shi is eenvoudig maar krachtig: voordat een bedrijf een product lanceert, een nieuwe markt betreedt of een technologie omarmt, moet het eerst mensen aannemen. Beleggers snappen dat al langer. Hedgefondsen en vermogensbeheerders spitten structurele vacaturedata door om expansie, krimp of strategische koerswijzigingen te ontdekken – nog voordat een jaarcijfer of beursmelding daar melding van maakt. Voor de meeste concurrentie-intelligence-afdelingen ligt diezelfde informatie voor het oprapen, maar werd ze tot nu toe eigenlijk nauwelijks gebruikt. Maar dat is dus nu aan het veranderen, stelt hij.

3 vragen die vacatures beantwoorden

Shi destilleert uit zijn onderzoek 3 vragen waarmee je van losse vacatures naar bruikbare competitive intelligence kunt komen.

#1. Welke capaciteiten bouwen ze op?

Zoekt een bedrijf vooral performance marketing en acquisitie-specialisten, dan wijst dat op een agressieve groeistrategie. Ligt de nadruk op merkstrategie en positionering? Dan kiest het bedrijf voor premium-differentiatie. Draait het om analytics en retentie? Dan is winstgevendheid het doel. Hetzelfde patroon geldt voor engineering (infrastructuur, product, A.I. of cybersecurity)?, finance (overnames, treasury, of internationale expansie?) en operations (productiegroei, supply chain, of geografische uitbreiding?). Terugkerende techtermen in vacatures (cloud computing, specifieke tools) verraden welke competenties een bedrijf wil opbouwen.

6 recente vacatures verraden de richting die OpenAI wil ingaan met zijn advertentietak.

Een recent voorbeeld: 6 vacatures verraden de richting die OpenAI wil ingaan met zijn advertentietak. De geadverteerde functies, in San Francisco en Dublin, wijzen allemaal op de opzet van een speciale afdeling voor advertenties voor het mkb. Interessant, niet alleen voor die mkb-bedrijven zelf, maar ook voor alle concurrenten van de LLM-bouwer.

#2. Wáár bouwen ze die competenties op?

Voor een bedrijf zich ergens vestigt, een product lanceert of een markt betreedt, is er meestal al lokaal talent nodig. Salesvacatures wijzen vaak op een eerste poging om een markt te veroveren met bestaand aanbod. Operations- en logistiekrollen duiden op een dieper commitment: infrastructuur, langetermijninvestering. Regulatory affairs-specialisten bereiden zich voor op lokale wet- en regelgeving. Senior executive-vacatures kunnen een regiokantoor of een grote strategische aanwezigheid aankondigen.

Techbedrijven bouwen regelmatig engineering-centra in opkomende talentmarkten, lang voordat ze een bredere expansie naar buiten brengen; autofabrikanten breiden recruitment rond batterijtechnologie-hubs uit voordat grote EV-investeringen worden aangekondigd; farmaceuten bouwen lokale regulatory- en commerciële teams op ruim voordat ze formeel een markt betreden. Dat komt allemaal in vacatures terecht. Zo leerden we in juni dit jaar nog dat de Chinese automaker Li Auto ook naar Nederland wil komen, uit een vacature voor een Marketing en PR-Manager. Het bedrijf had zoiets nog niet eerder bekend gemaakt.

#3. Hoe wijkt het patroon af?

De grootste waarde van vacatures zit vaak niet in absolute aantallen, maar in afwijkingen van een bestaand patroon. Een farmaceut die van oudsher op laboratoriumonderzoek leunt en plotseling data scientists en A.I.-specialisten aanwerft, laat mogelijk een verschuiving zien naar meer computationele ontwikkeling van medicijnen.

Een snelle verandering gaat vaak samen met grote strategische initiatieven (en dus véél vacatures).

Ook het tempo telt: een snelle verandering gaat vaak samen met grote strategische initiatieven (en dus véél vacatures), een plotselinge afname met reorganisatie of koerswijziging. Vergelijk je met sectorgenoten, dan valt het bedrijf op dat níet meevliegt in de AI-race meer op dan de rest van de markt die dat wél doet. Met name verschuivingen in senioriteit zijn veelzeggend, aldus Wei Shi: veel executive-vacatures duiden op voorbereiding van grote initiatieven, veel junior-vacatures op capaciteitsopbouw of kostenbeheersing.

Zo bouw je hiring intelligence

De waarde van vacaturedata erkennen en herkennen is nog geen systeem. Shi adviseert daarom breed te verzamelen: careersites, LinkedIn, Indeed, sectorspecifieke jobboards. Eén bron levert blinde vlekken op, zegt hij. Minstens zo belangrijk is volgens hem longitudinaal volgen: een momentopname zegt weinig, een trend over maanden juist veel. Natural language processing-tools kunnen vacatures automatisch classificeren op functie, vaardigheden en technologie, en dashboards kunnen alarm slaan zodra een concurrent in een nieuwe regio of voor een nieuwe competentie begint te werven.

Bedrijven hoeven dat overigens niet zelf te bouwen: er duiken steeds meer gespecialiseerde dataleveranciers op, zoals Revelio Labs, Lightcast, LinkUp en Thinknum, die al uit duizenden bronnen vacaturedata kunnen aggregeren, ontdubbelen en structureren, en van daaruit bedrijven zinnige, strategische adviezen kunnen geven. In Nederland zijn de Rotterdamse Intelligence Group (organisator van de jaarlijkse Global Talent Strategy and Intelligence Conference) en (tegenwoordig Bullhorn-onderdeel) Textkernel de bekendste en grootste leveranciers van dit soort strategische Talent Intelligence.

De grenzen van de methode

De waarde van vacaturedata kent natuurlijk ook zo zijn beperkingen. Ghost jobs – vacatures die worden geplaatst zonder concrete aanwervingsintentie, om een pijplijn te vullen of alleen maar zichtbaar te blijven op de arbeidsmarkt – kunnen het beeld vervuilen. Shi’s advies: kijk naar patronen, niet naar losse vacatures. Aanhoudende wervingsactiviteit over meerdere rollen en locaties is een veel sterker signaal dan één enkele job posting.

Aanhoudende activiteit over meerdere rollen en locaties is een sterker signaal dan 1 enkele job posting.

Ook de looptijd van een vacature is informatief, zegt hij. Blijft een functie lang openstaan? Dan kan dat op wervingsproblemen wijzen in plaats van op actieve groei. Daarnaast blijven cruciale functies soms onzichtbaar, omdat bedrijven ze intern invullen of via bureaus en zzp’ers – en dat soort vacatures verschijnen dus niet in publieke data.

Anders kijken naar vacatures

Maar het meest opvallende van de analyse is wel dat ze een omkering laat zien van hoe de meeste recruitmentprofessionals nu nog naar vacatures kijken. Het laat zien dat een vacature niet alleen een instrument is om kandidaten te overtuigen: het is tegelijk een openbaar document dat veel prijsgeeft over de strategische keuzes van een organisatie. Dat inzicht is precies waar Talent Intelligence om draait: wervingsdata niet behandelen als operationeel bijproduct, maar als een van de meest actuele en betrouwbare databronnen die een bedrijf over zichzelf én zijn concurrenten in handen heeft.

Elke vacature die de deur uitgaat, is informatie voor de hele markt.

Voor recruiters en arbeidsmarktanalisten betekent dit ook: wat je zelf publiceert, publiceer je nooit in een vacuüm. Elke vacature die de deur uitgaat, is evengoed leesbaar voor de concurrent, voor beleggers en voor wie toevallig meekijkt. De vraag is niet langer alleen ’trekken we de juiste kandidaat aan?’, maar ook ‘wat vertellen we hiermee, mogelijk onbedoeld, over onze eigen strategie, dat we (nog) niet in persberichten hebben verteld?’ Het maakt de rol van de recruiter op die manier nóg meer tot die van de spil in elke organisatie. Want je kunt als organisatie nog zo gesloten (willen) zijn, voor je strategie heb je toch altijd mensen nodig…

Meer weten? 

Alles weten wat je met Talent Intelligence kunt doen? Benieuwd naar alle recente ontwikkelingen op dit terrein? Je leert het tijdens de Global Talent Strategy & Intelligence Conference die tussen 28 en 30 september 2026 plaatsvindt in het H’ART Museum in Amsterdam. Kijk hier voor alle informatie, en hoe je tickets kunt bestellen:

GTSIC

Lees ook

Hoofdredacteurbij Werf&

Peter Boerman

Hij heeft eigenlijk nog nooit een vacature uitgezet. En meer sollicitatiegesprekken gevoerd als kandidaat dan als recruiter of werkgever. Toch schrijft Peter Boerman alweer een jaar of 10 over weinig anders dan over de wondere wereld van werving en selectie, in al zijn facetten.
  • Leave behind a comment

Onze partners Bekijk alle partners