Het artikel gaat hieronder verder.
Wie denkt dat ‘ie even achterover kan leunen omdat de arbeidsmarkt in de pauzestand staat, heeft het mis. Er dreigt een gigantisch personeelstekort waarvoor velen hun kop nog in het zand steken. Serieus: er nadert een verwoestende shitstorm onze arbeidsmarkt. Onderzoek van McKinsey geeft aan dat in 2030 een tekort van 1,4 miljoen arbeidskrachten dreigt. Het sterk stijgende ziekteverzuim is een van de meest donkere wolken die daaraan bijdraagt. Voor corona lag het gemiddelde verzuim rond de 4%. In 2026 zitten we al op 5,8%. Een voorzichtige schatting is dat al dit verzuim de Nederlandse economie jaarlijks meer dan 26 miljard euro kost.
Veel van het werk dat door al die 380.000 vacatures blijft liggen, komt op het bordje van werkenden te liggen.
De arbeidsmarkt lijkt momenteel misschien iets rustiger dan in de jaren net na corona. Maar schijn bedriegt. Want het aantal vacatures daalt dan misschien al wel 8 kwartalen op rij, toch staan er nog altijd bijna 2,5 keer (!) zoveel vacatures open als 10 jaar geleden. Veel van het werk dat door al die 380.000 vacatures blijft liggen, wordt op het bordje geschoven van werkenden. Zij zetten even een stapje harder of draaien tijdelijk extra uren. Alleen duurt dat ‘even’ en ‘tijdelijk’ inmiddels behoorlijk lang. Op adem komen en herstellen schiet erbij in.
Verzuim wordt zelf een oorzaak
Niet zo gek dus dat bijna een kwart van de werknemers in 2025 werk als reden voor hun verzuim noemde. Werkdruk werd met 28% het vaakst genoemd als oorzaak van dat werkgerelateerde verzuim. Verzuim is dus een gevolg van de tekorten die er al zijn. Maar het wordt ook een oorzaak van nog grotere tekorten. Want zodra mensen uitvallen, komt er nog meer druk te liggen op de collega’s die achterblijven.

Bestel die fruitmand dus maar alvast.
Daar komt bij dat steeds meer mensen moeten mantelzorgen voor ouders, partners of andere naasten. De zorg kan het zelf namelijk steeds minder goed bolwerken. De sector kampt nu al met enorme personeelstekorten en heeft met 8% het hoogste verzuim. Mantelzorg zorgt bovendien voor extra druk in het privéleven. Daardoor blijft er minder tijd en energie over om te herstellen van de werkweek. Bestel die fruitmand maar vast.
Recruitment: niet genoeg
Het hoge ziekteverzuim los je niet op met een beterschapskaartje, een vitaliteitsweek of een workshop omgaan met stress. Daar is veel meer voor nodig. Geert-Jan Waasdorp ziet daarbij een belangrijke taak weggelegd voor recruitment. De Intelligence Group-directeur noemt daarbij onder meer assessments op gedrag, referentiechecks, sturen op quality-of-hire, doelgroepgerichte werving en een digitale loopbaancoach. Stuk voor stuk nuttige maatregelen. Maar ze zijn niet genoeg. Je kunt nog zulke goede mensen aannemen die wel tegen een stootje kunnen. Als zij vervolgens terechtkomen in een toxic werkcultuur, vallen ze alsnog uit.
Als mensen terechtkomen in een toxic werkcultuur, vallen ze alsnog uit.
Voor ons nieuwe boek Het geheim van de meest aantrekkelijke werkgevers interviewden Arjan Elbers en ik onder meer Rabobank, Kesbeke Fijne Tafelzuren en Team Rockstars IT. Wat opviel: het verzuim bij organisaties waar engagement geen KPI is maar waar de mens op 1 staat, ligt vaak aanzienlijk lager. Zo spraken we ook uitgebreid met Martijn Verspeek. Bij zijn installatiebedrijf werken 30 goeiegasten en -vrouwkes. Daarnaast heeft hij een wachtlijst met zo’n 38 mensen die staan te trappelen om bij dit bedrijf aan de slag te gaan. En het verzuimpercentage? Dat ligt bij zijn bedrijf ruim de helft lager dan het landelijk gemiddelde.
Mensen naar huis jagen
Martijn vertelde wat een sterk teamgevoel kan doen: ‘Als je een goei team hebt, zijn je mensen nooit ziek. Ons ziekteverzuim is dan ook 2,8%. Dat is alleen maar omdat ik soms de mensen naar huis moet jagen als ze ziek zijn. En dan zeggen ze nog: ‘Maar ik laat mijn maten toch niet in de steek?’
De meest betrokken teams kennen 81% minder verzuim dan minder betrokken teams.
Zijn uitspraak is natuurlijk geen medisch bewijs. Het mechanisme erachter is wel belangrijk. Dit draait om verbondenheid, verantwoordelijkheidsgevoel en zingeving. Het zijn gevolgen van sterk leiderschap en een gezonde cultuur. Onderzoek van Gallup onder meer dan 180.000 teams wereldwijd toont zelfs aan dat de meest betrokken teams 81% minder verzuim hebben dan de minst betrokken teams.
Dubbele winst
Aantrekkelijk werkgeverschap is daarmee natuurlijk nog geen vaccin voor de griep of een medicijn voor chronische aandoeningen. Maar het kan wel degelijk een belangrijk deel van het werkgerelateerde verzuim voorkomen. Door je mensen op 1 te zetten, hebben er meer het gevoel dat ze worden gezien en gewaardeerd. Ze ervaren minder druk en meer betrokkenheid. Zo blijven meer mensen gezond, inzetbaar en behouden voor je organisatie. Je voorkomt de arbeidsmarkt-shitstorm daarmee misschien nog niet, maar je staat er wel een stuk steviger in.
Minder stress en burn-outs betekent ook minder vraag naar zorgverleners.
Het wordt nog mooier: de winst reikt verder dan je eigen organisatie. Minder stress, burn-outs en andere werkgerelateerde klachten betekent ook minder vraag naar huisartsen, psychologen en andere zorgverleners. Dat scheelt op de arbeidsmarkt. Goed werkgeverschap levert zo dubbele winst op: meer mensen blijven inzetbaar op de werkvloer én de druk op de toch al overbelaste zorg neemt af.

Over de auteur
Nicol Tadema heeft 25 jaar ervaring in recruitment en HR en vult die aan met kennis van gedragswetenschap en 101 beïnvloedingstechnieken. Die combinatie deelt ze graag op verschillende podia.