Gem. leestijd [rt_reading_time postfix="min" postfix_singular="minuut" post_id="160159"]  374x gelezen

Werkgevers met een wachtlijst: het geheim zit hem dus níet in hun campagne…

Hoe word je een werkgever met een wachtlijst? Dat ligt hem dus niet (alleen) aan je employer branding, blijkt uit een nieuw boek van Arjan Elbers en Nicol Tadema. ‘Het is de optelsom van 100 kleine momenten per dag waarop mensen voelen: hier klopt iets’.

Werkgevers met een wachtlijst: het geheim zit hem dus níet in hun campagne…

Morgen verschijnt het officieel, maar nu staat het al hoog genoteerd in de Managementboek Top 100: het nieuwe boek van Nicol Tadema en Arjan Elbers, Het geheim van de meest aantrekkelijke werkgevers, waarin ze niet alleen dat geheim proberen te ontwaren, maar tegelijkertijd 8 ‘heroes’ in het zonlicht zetten, variërend van de NS tot Kesbeke Tafelzuren, en ook nog eens 20 ‘inspiratiesnacks’ op tafel zetten, waar elke werkgever van kan leren. Hoogste tijd dus voor een interview, om meer te weten te komen over de bedoeling van dit boek.

> Waar komt het idee voor dit boek vandaan?

Arbeidsmarktkrapte? Arbeidsmarkt- en gedragsexperts Arjan Elbers en Nicol Tadema onthullen waarom sommige werkgevers wél een wachtlijst vol talent hebben

Elbers: ‘De titel had ik eigenlijk al voordat het boek er was. De vraag hield me al lang bezig: waarom moeten sommige werkgevers zo hard werken om mensen te krijgen, terwijl een installatiebedrijf als Verspeek gewoon een wachtlijst heeft van technici die er willen werken? Die zichtbaarheid, dat het zo bijzonder en tegelijk zo moeilijk is voor andere werkgevers, bracht me op het idee dat daar een boek in zat. Daarna heb ik Nicol gebeld met de vraag of ze het samen met mij wilde schrijven.’

‘Waarom moeten sommige werkgevers zo hard werken om mensen te krijgen, terwijl anderen een wachtlijst hebben?’

Tadema (lachend): ‘Het is inderdaad allemaal Arjan z’n schuld, zoals zo vaak. Het kwam voor mij niet helemaal gepland, want ik was net klaar met een ander, best pittig traject. Maar ik was meteen enthousiast, zowel over het onderwerp als over de aanpak. Samenwerken met Arjan is sowieso altijd fijn, dat wist ik al van eerdere projecten. En ik kende zijn schrijfstijl van eerdere boeken, dus ik wist dat dat goed zou komen. Ik twijfelde eigenlijk geen moment.’

Simone Groeneveld (voorwoord) en Oos Kesbeke
Management Drives-CEO Simone Groeneveld, schrijver van het voorwoord, reikte vorige week het eerste exemplaar van het boek uit aan Oos Kesbeke.

> Er bestaat al best wat theorie hierover. Wat maakt dit boek anders?

Elbers: ‘Ik had zelf ooit een boek van een collega-vakgenoot gelezen en dacht: dit is fantastisch, maar het is echt rocket science. Heel veel modellen, heel wetenschappelijk. Geweldig als je zelf hoog in employer branding zit, maar ‘Jannie van HR’ snapt het niet. Wij wilden juist dat die het wél snapt. Daarom staat dit boek niet vol theorie, maar vol voorbeelden: de werkgevers zelf zijn de helden van het verhaal. Heel toegankelijk, en hopelijk heel inspirerend.’

‘Wij noemen het zelf: een anti-academisch boek.’

Tadema: ‘Dat is ook precies de reden dat het werkt, denk ik. Wij noemen het zelf weleens een anti-academisch boek. Dat past ook bij ons allebei als schrijvers: we houden niet van dat hoge, modelmatige. Als je een heel theoretisch boek van ons had verwacht, dan was dat sowieso niks voor mij geworden.

> Zit er dan geen enkele blauwdruk in? 

Elbers: ‘Nee, geen blauwdruk of concreet stappenplan. Wel 2 belangrijke rijtjes. Vooraan in het boek staan 8 koopmotieven: waarde, cultuur, doel, zekerheid, ontwikkeling, werkomstandigheden, de inhoud van het werk en een sterk corporate merk. Dat is de basis waarop een werkgeversmerk gebouwd wordt. Daarnaast hebben we uit de analyse van alle werkgevers die we spraken 3 dingen gehaald die ze allemaal gemeen hebben, van het bedrijf met 30 medewerkers tot het bedrijf met 42.000. En dat zijn: vertrouwen, empathie en executiekracht.’

> Hoe herken je of een werkgever dat écht heeft

Elbers: ‘Daar hebben wij één testvraag voor geformuleerd: is engagement een KPI, of staat de mens er écht op nummer 1? Bij grote corporates zie je vaak dat engagement iets is dat gemeten wordt, een survey die je toevallig na de salarisronde uitstuurt zodat de uitkomst al positief beïnvloed is. Dan is het een vinkje. Maar met een directie vol Excel-ridders ga je het niet redden. Er moet iemand zijn, in de directie of het management, die dit onderwerp echt behartigt en blíjft behartigen.’

‘Met een directie vol Excel-ridders ga je het niet redden.’

Tadema: ‘Dat is ook precies waarom we Janine Vos van Rabobank zo goed vonden. Zij heeft die plek in het bestuur voor dit thema geclaimd. Daarom staat Rabobank ook in het rijtje van de 7 hero-werkgevers die we hebben geïnterviewd.’

> Hoe hebben jullie die heroes geselecteerd?

Tadema: ‘We hebben gekeken naar spreiding: klein en groot, verschillende branches, verschillende soorten verhalen. Verspeek lag redelijk voor de hand, die heeft letterlijk een wachtlijst van technici. Attractiepark Toverland zat er ook bij, daar viel vooral de sterke verbondenheid met wat zij zelf ‘het Toverland-DNA’ noemen op. Bij NS vonden we het mooi hoe zij eerlijk zijn over specifieke, minder voor de hand liggende functies, en over de trots van de ICT’ers die daar werken. Stichting Oro hebben we heel gericht erbij gezocht, juist omdat de zorgsector de komende jaren het grootste personeelsprobleem gaat krijgen. Dat kostte trouwens best wat zoekwerk: er zijn weinig echt inspirerende voorbeelden in die sector te vinden, ontdekten we.’

‘Het hoeft helemaal niet duur of moeilijk te zijn om iets bijzonders te doen.’

Elbers: ‘En verder liepen we de hele reis door tegen zo’n 20 tot 25 kleinere ‘inspiratiesnacks’ aan, korte praktijkvoorbeelden van en voor onze eigen recruitmentachterban. Die laten juist zien dat het niet duur of moeilijk hoeft te zijn om iets bijzonders te doen.’

> Voor wie is dit boek precies bedoeld? Puur voor recruiters?

Elbers: ‘Voor 100% ook voor recruiters, ja. Maar niet alleen. Tijdens het schrijven kwamen we zelf tot de conclusie dat we eigenlijk voor de verkeerde doelgroep aan het schrijven waren als we alleen recruitment voor ogen hadden. Wil je echt verandering, dan moeten ook directie en management dit lezen. Dus hebben we bewust ook voor die laag geschreven. Om recruiters daar zelf mee op weg te helpen, hebben we een aparte podcast van 23 minuten opgenomen, speciaal om aan je directie te laten zien waarom dit op de agenda moet. Compact en snackable: recruiters hoeven zo niet in hun eentje een heel boek naar boven te tillen.’

Tadema: ‘Recruitment en HR kunnen dit vraagstuk ook niet alleen oplossen, dat is denk ik de kern van het hele boek. Het moet door de hele organisatie gedragen worden, van directie tot receptie. Zeker als je kijkt naar de cijfers voor de krapte van de komende jaren: dat gaan recruitment en HR nooit in hun eentje redden. Daarom hopen we ook echt dat dit verhaal directie en management bereikt, en niet alleen de recruiter.’

> Wat is volgens jullie de grootste blokkade daarvoor?

Elbers: ‘Dat HR of recruitment simpelweg geen tractie en geen macht heeft bij de directie. Iedereen zegt in een interview ‘bij ons staat de mens op één’, maar de vervolgvraag is dan: is dat ook echt zo, en waar zien we dat dan aan? Heel veel bedrijven blijken dat impliciet wel te doen, zonder dat er een expliciete strategie achter zit.’

‘Iedereen zegt in interviews: ‘bij ons staat de mens op één’, maar de vervolgvraag is dan: is dat ook echt zo?’

Tadema: ‘Ik las in een internationaal onderzoek dat maar 1 op de 5 werkgevers daadwerkelijk een strategie heeft voor het welzijn van medewerkers, mét concrete acties die daaruit voortvloeien. Bij veel anderen zit het misschien wel goed in het hoofd van de directeur, maar ontbreekt een expliciet plan.’

> Kun je daarvan een voorbeeld geven?

Elbers: ‘Verspeek is daarin heel zuiver: die zei letterlijk dat hij helemaal niet bezig is met ‘employer branding’ als afdeling of ding. Hij runt zijn bedrijf gewoon zoals hij denkt dat het goed is, waar hij zelf blij en gepassioneerd van wordt. Die wachtlijst is dan simpelweg een logisch gevolg daarvan.’

‘Verspeek zei letterlijk dat hij helemaal niet bezig is met ‘employer branding’ als afdeling of ding.’

Tadema: ‘En dat is ook meteen een risico dat hij zelf onderkent: als hij harder groeit, verliest hij misschien juist dat gevoel van familie dat hij nu heeft. Dat is een bewuste keuze om niet te snel te groeien. Bij Rabobank is de keuze net weer anders: daar is het Janine geweest die bewust die plek voor HR in het bestuur heeft opgeëist. Uiteindelijk moet elke directie die knoop zelf doorhakken: zet je mensen echt op 1, of ga je toch voor het vinkje?’

> Is het effect van dit soort keuzes eigenlijk hard te maken in cijfers?

Tadema: ‘Dat is lastig, en dat vind ik zelf ook een beetje frustrerend. Er is bijvoorbeeld het verhaal van het gelukspoppetje van Waterschap Rijn en IJssel: een leuk, laagdrempelig idee dat bijdraagt aan een sterker werkgeversmerk, maar je kunt nooit hard maken dat ze daardoor meer en betere hires hebben. Datzelfde geldt voor Kesbeke: een medewerkster had privéproblemen en moest verhuizen, en de eigenaar stuurde gewoon een paar man met een vrachtwagen om te helpen. Dat kost geld, en je weet niet precies wat het oplevert, alleen dat die medewerker daardoor waarschijnlijk langer blijft en meer betrokken is. Dat kun je niet in een spreadsheet zetten, maar het verhaal overtuigt wel.

Elbers: ‘Er is wel onderzoek van Gallup dat laat zien dat engagement gekoppeld is aan productiviteit en verzuim, en cijfermatig is ook goed te becijferen wat het kost om iemand te vervangen: al snel 60.000 euro of meer, plus maanden productieverlies. Maar de directe, harde bewijsketen van ‘deze actie leverde dit op’ is er zelden. Vergelijk het met een advertentiecampagne: daar zie je precies hoeveel klikken en hires het oplevert. Maar dit werkt zo niet, en dat maakt het voor sommige directies lastiger te omarmen.’

> Jullie noemen ook voorbeelden van bedrijven met werktijden. Wat viel daar op?

Elbers: ‘We spraken met Marieke Pepers van Nmbrs, die al met een 4-daagse werkweek werkten, waarbij 5 dagen wordt doorbetaald, voordat AFAS daar landelijk bekend mee werd. Ze heeft daar ook een hele managementlaag geschrapt. Na invoering van die werkweek is de productiviteit met 25% gestegen. Zij waren daar in Nederland echt de eerste in.

‘Na invoering van de 4-daagse werkweek is de productiviteit bij Nmbrs met 25% gestegen.’

Tadema: ‘Wat ik bij dat bedrijf ook mooi vond: er wordt niet meer onderhandeld over salaris. Je krijgt een salaris en dat is het, zonder salarisonderhandeling, en dat werd bij zo’n 94% van de mensen gewoon geaccepteerd. Bij Nedap doen ze iets vergelijkbaars met onbeperkte vakantiedagen: mensen namen daar gemiddeld maar 13 dagen per jaar op, minder dan het aantal waar ze normaal recht op zouden hebben. Juist omdat de verantwoordelijkheid en het ownership voor het werk zo groot zijn.’

Taalgebruik lijkt ook een rol te spelen, viel me op.

Tadema: ‘Zeker. Bij Toverland heeft níemand het over ‘medewerkers’, het gaat altijd over ‘Toverlanders’. Terugluisterend naar alle interviews viel me op dat eigenlijk niemand het woord ‘medewerkers’, ‘fte’ of ‘resources‘ gebruikt. Ze hebben het over mensen. Dat is ook een vorm van gelijkwaardigheid, en het draagt bij aan trots: als je het gevoel hebt een rockstar te zijn in plaats van een personeelsnummer, ga je makkelijker enthousiast over je werkgever praten, ook op social media.’

‘Als je het gevoel hebt een rockstar te zijn in plaats van een nummer, ga je makkelijker enthousiast over je werkgever praten.’

Elbers: ‘Dat zag je ook goed terug bij NS: hun ambassadeursprogramma is niet top-down opgelegd, maar spontaan vanuit medewerkers zelf ontstaan. Dat doe je niet als je je werk niet leuk vindt.’

> Waar zit het gevaar als een werkgever wél mooi communiceert, maar het van binnen niet klopt?

Elbers: ‘Dan krijg je windowdressing. Mensen prikken daar heel snel doorheen. Als je op je website belooft dat medewerkers op 1 staan, maar in de eerste werkweek ligt er geen laptop klaar en werkt de toegangspas niet, dan voel je dat meteen. Het gaat om echtheid: als je het echt meent, werkt het, en zo niet, dan gaat het averechts werken.’

‘Het is de optelsom van 100 kleine momenten per werkdag waarop mensen voelen: hier klopt iets.’

Tadema: ‘Precies dat zit ook in het verhaal van Maximilian Krijgsman, die het nawoord in het boek schreef: het is de optelsom van 100 kleine momenten per werkdag waarop mensen voelen ‘hier klopt iets’. Dat gevoel bouw je niet met één mooie campagne, maar met consistentie tussen belofte en dagelijkse werkelijkheid.’

> En hoe doe je dat dan?

Elbers: ‘We hebben 11 bekende experts uit het vak individueel geïnterviewd met een vergelijkbare vragenlijst, zonder dat ze elkaars antwoorden kenden. Opvallend genoeg trokken ze allemaal dezelfde conclusie: vrijwel niemand had het over leukere campagnes of meer creativiteit op social media. Het zit hem allemaal in cultuur en leiderschap. Dat sloot precies aan bij onze eigen eindconclusie.’

‘Het zit hem allemaal in cultuur en leiderschap.’

Tadema: ‘Ik gebruik in mijn neuromarketing-trainingen weleens de analogie van het huwelijk. Dat zie je bijvoorbeeld ook in de fase van preboarding: je hebt getekend, maar dan begint pas de fase waarin je moet waarmaken wat je beloofd hebt, de ‘wittebroodsweken’. In die periode wordt een nieuwe medewerker vaak nog volop in twijfel getrokken door mensen om zich heen: ‘zou je dat nou wel doen, je had het toch zo goed?’ Terwijl veel werkgevers na de handtekening juist wekenlang niks van zich laten horen.’

‘Een arbeidsovereenkomst hoeft geen dorre formaliteit te zijn. Ik droom weleens van een werkgever die een contract laat bezorgen door een zingende postbode, gewoon om meteen te laten voelen: we vinden het een feest dat jij hier komt werken. Jan-Karel Sindorff, destijds nog bij Ziggo, belde me ooit met precies die vraag: hij vond dat het lezen van zijn arbeidsovereenkomst aanvoelde als naar een begrafenis gaan, en wilde dat het weer een feestje werd om te lezen. We hebben toen dezelfde juridische inhoud in veel toegankelijker taal herschreven.’

> Wat verrast jullie zelf het meest als jullie terugkijken op alle gesprekken?

Elbers: ‘Ik vond Kesbeke echt geweldig. Hij zegt vaak dat bij hem letterlijk iedereen altijd naar binnen kan lopen, dat hij altijd tijd heeft voor zijn mensen, ook als hij met de koningin aan het bellen is. En dat maakt hij ook echt waar: tijdens het filmen voor onze Pathé-tour, die binnenkort weer van start gaat, werd de opname 3 keer onderbroken omdat er een medewerker binnenkwam, en die ging altijd voor.’

‘Sommige ondernemers zetten hun mensen bewust bóven omzet en productiviteit, en doen het daardoor juist goed op omzet en productiviteit.’

Tadema: ‘Voor mij was dat vooral de conclusie die je trekt als je alles bij elkaar optelt: er zijn ondernemers die hun mensen bewust boven omzet en productiviteit zetten, en die het toevallig juist daardoor ook nog eens goed doen op omzet en productiviteit. Ik hou sowieso van dat soort pure, gedreven ondernemers zoals Verspeek: ook via een scherm voel je hoe hard zij zich maken voor hun mensen.’

Lees ook

Meer weten?

Naast auteur van diverse boeken is Nicol Tadema ook hoofddocent van de intensieve Masterclass Neuromarketing in de Candidate Journey van de Academie voor Arbeidsmarktcommunicatie en expert in de psychologie van de unieke kandidatenreis. Schrijf je nu in voor een opleiding of training van de Academie voor Arbeidsmarktcommunicatie en kies deze zomer jouw eigen extra voordeel! Boek je een training tussen nu en eind augustus, dan profiteer je direct van de exclusieve zomeractie. Meld je aan tijdens de speciale Zomeractie 2026 en kies jouw voordeel op de inschrijfpagina!

Zomeractie

Academie voor Arbeidsmarktcommunicatie Zomeractie 2026

Hoofdredacteurbij Werf&

Peter Boerman

Hij heeft eigenlijk nog nooit een vacature uitgezet. En meer sollicitatiegesprekken gevoerd als kandidaat dan als recruiter of werkgever. Toch schrijft Peter Boerman alweer een jaar of 10 over weinig anders dan over de wondere wereld van werving en selectie, in al zijn facetten.
  • Leave behind a comment

Onze partners Bekijk alle partners