Het artikel gaat hieronder verder.
Een recente online vacature voor een data-entry specialist vroeg om iemand met 1 tot 3 jaar ervaring. De overige 62 (!) regels van de tekst somden 17 (!)verantwoordelijkheden op, 7 (!) verplichte kwalificaties, 3 gewenste extra’s, naast nog eens een dozijn kerncompetenties. En het is zeker niet het enige voorbeeld. Wie het gevoel heeft dat vacatureteksten steeds meer gaan lijken op de eindeloze kleine lettertjes van een verzekeringspolis, heeft gelijk, zo blijkt althans uit onderzoek van vacatureplatform Greenhouse waarover Korn Ferry recent schreef.
Het gemiddelde aantal tekens in een vacaturetekst steeg tussen 2022 en 2026 met 7,4%.
Het gemiddelde aantal tekens in een vacaturetekst steeg tussen 2022 en 2026 met 7,4%. Het aantal secties in een gemiddelde vacature groeide in dezelfde periode met bijna 14%, en het aantal skills-secties zelfs met bijna 16%. Ook Indeed zag tussen 2021 en 2025 het aantal woorden in de gemiddelde Amerikaanse vacature met 14,3% toenemen. Worden de teksten daar dan wel beter van? Nou, dat blijkt tegen te vallen. Uit het Grote Vacatureteksten Onderzoek, gebaseerd op 1.002 vacatures in 10 sectoren, blijkt de gemiddelde Nederlandse vacaturetekst in 2026 een 4,9 te scoren. Beter dan de 4,2 uit 2024, maar nog altijd dik onvoldoende.
De vacature als bijsluiter
Opvallend: 99,4% van de vacatures bevat géén concrete beschrijving van de werkcultuur, blijkt uit dat onderzoek. Terwijl werksfeer voor 46% van de Nederlandse werkzoekenden juist wel een belangrijke factor is bij de keuze voor een baan. Vacatureteksten worden dus niet per se beter. Ze worden vooral langer. En het doel van al die extra regels? Niet alleen de juiste kandidaten aantrekken, maar vooral ook: de groeiende groep sollicitanten die A.I. gebruikt om massaal te reageren, eruit filteren. Vacatureteksten veranderen daardoor steeds meer in juridische documenten, ziet bijvoorbeeld Quincy Valencia, VP talent transformation bij Korn Ferry.
‘Vacatureteksten zijn de zakelijke versie van een pagina algemene voorwaarden geworden.’
Organisaties gaan vacatureteksten steeds meer behandelen als compliance-documenten in plaats van als advertenties, ziet ze: als je maar genoeg eisen en vaardigheden opsomt, kun je de perfecte kandidaat toch niet mislopen? Het risico is dat die eindeloze checklist juist de kandidaten afschrikt die je wilde overtuigen. Valencia verwoordt het scherp: als de beste kandidaten al A.I. nodig hebben om je vacature samen te vatten voordat ze hem lezen, ben je ze waarschijnlijk al kwijt. Als kandidaten je vacaturetekst gaan vergelijken met het boek Oorlog en Vrede van Tolstoj weet je dat je – laten we zeggen – met een uitdaging zit.
Wedloop zonder winnaar
De opkomst van A.I. maakt de spiraal alleen maar sterker. In de Nederlandse Stand van Werven 2026, een jaarlijks onderzoek van arbeidsmarktdataspecialist Intelligence Group onder 317 recruitmentprofessionals, gebruikt 91% van de recruiters inmiddels A.I. in het dagelijks werk. Het schrijven van vacatureteksten is met 86% verreweg de populairste toepassing. Alleen: Amerikaans onderzoek wijst uit dat A.I.-geschreven vacatureteksten tot 15% minder kans opleveren op een succesvolle werving, simpelweg omdat de teksten te generiek en inwisselbaar worden.
‘Misschien denk je dat langere vacatures sneller de juiste kandidaat opleveren, maar je moet nog altijd door een berg sollicitaties heen.’
Aan kandidaatzijde hetzelfde spel. Renee Whalen, senior client partner bij Korn Ferry, ziet dat kandidaten met A.I. moeiteloos tientallen sollicitaties tegelijk versturen en claimen aan alle genoemde eisen te voldoen, ook als dat niet zo is. ‘Misschien denken klanten dat langere vacatures sneller de juiste kandidaat opleveren, maar ze moeten nog altijd door die berg sollicitaties heen.’

Zo ontstaat een wapenwedloop van steeds langere, specifiekere vacatureteksten tegenover steeds slimmere A.I.-ondersteunde sollicitaties. Winnaars zijn er weinig: recruiters ploegen door meer, maar minder onderscheidende sollicitaties, en serieuze kandidaten worden geacht een tekst te doorgronden die inmiddels op een script begint te lijken.
Ook woordkeuze relevant
Het gaat niet alleen om de hoeveelheid woorden in een vacaturetekst, maar ook om wat er dan staat. En juist dáár is nog heel wat verbetering mogelijk, bleek bijvoorbeeld recent uit onderzoek van George Newman, Grusha Agarwal en Rachel Ruttan van de Rotman School of Management in Toronto waarover HBR schreef. Van de 10.000 vacatures voor creatieve functies in de VS en Canada die zij analyseerden, bevatte een ruime meerderheid woorden als ‘genie’, ‘visionair’ en ‘uniek’. Woorden als ‘nieuwsgierig’, ‘observerend’ en ‘experimenteel’ kwamen minder dan half zo vaak voor.
‘Een betere vacature draait niet alleen om hoeveel je schrijft, maar vooral om welke woorden je daarvoor kiest.’
En dat is opmerkelijk, stellen ze, want decennia aan psychologisch onderzoek laat juist zien dat creativiteit zelden voortkomt uit aangeboren genialiteit. Ze ontstaat vooral uit samenwerking, goede feedback en blootstelling aan nieuwe informatie: de ‘creatieve ontdekkingsreiziger‘ die inspiratie put uit zijn omgeving, veel eerder dan het eenzame genie. Toen de onderzoekers ruim 300 hiring managers vroegen zelf een vacaturetekst voor een creatieve functie te schrijven, greep bijna iedereen toch weer naar dezelfde genie-retoriek.

Liever reiziger dan genie
Het vervolgexperiment maakte pas echt duidelijk hoeveel dat kost. Onder 2.000 werkzoekenden die reageerden op dezelfde functie, maar met een andere vacaturetekst, kregen versies met ‘ontdekkingsreiziger’-taal significant méér reacties dan versies met ‘genie’-taal. Dat gold voor zowel mannelijke als vrouwelijke sollicitanten, en de aantrekkingskracht werkte ook nog eens het sterkst bij kandidaten die zelf het hoogst scoorden op creatieve prestaties en openheid voor nieuwe ervaringen.
Eerder onderzoek liet al zien dat woorden als ‘briljant’ en ‘genie’ vrouwen onevenredig afschrikken.
Eerder onderzoek liet al zien dat woorden als ‘briljant’ en ‘genie’ vrouwen onevenredig afschrikken, niet omdat ze zichzelf minder briljant vinden, maar omdat die termen onbewust worden geassocieerd met masculiene werkculturen. De praktische les is simpel: vervang ‘genie’, ‘aangeboren talent’ en ‘briljant’ door ‘experimenteren’, ‘nieuwsgierigheid’ en ‘samenwerking’, en de kwaliteit én diversiteit van de sollicitantenpool kan flink verbeteren. Het bevestigt wat ook uit de rest van dit verhaal blijkt: een betere vacature draait niet alleen om hoeveel je schrijft, maar vooral om welke woorden je daarvoor kiest.
Zo doorbreek je de spiraal
Experts lijken het over één ding wel eens: alleen maar langere vacatureteksten lossen het probleem niet op. Valencia adviseert organisaties om te beginnen met simplificeren: benoem 1 absolute topprioriteit in plaats van een uitputtende lijst, en schrijf de rest van de tekst alsof je iets verkoopt binnen een kort tijdsbestek om aandacht te trekken en je interesse te wekken. De rest van de selectie, zoals het scherper afbakenen van wie echt past, hoort volgens haar thuis in latere stappen: gesprekken en assessments, juist steeds minder in de vacaturetekst zelf.
‘Alleen maar langere vacatureteksten lossen het probleem niet op.’
Of langere vacatureteksten uiteindelijk helpen de goede kandidaten aan te trekken of hen juist vooral frustreren, blijft dus een kwestie van perspectief. Werkgevers die vrezen de verkeerde kandidaat aan te trekken, zien meer tekst als een vorm van zekerheid. Kandidaten en steeds meer recruitmentexperts zien het vooral als ruis die de kern van de vacature – waarom zou iemand hier willen werken? – overstemt. ‘Door vacatureteksten beknopt én gericht te houden, kun je de inclusiviteit verbeteren, het aantal ongeschikte sollicitaties verminderen én een betere kandidaatervaring bieden’, stelt Brett van Buskirk, voormalig vp bij Datapeople.
‘Lang is makkelijk, omdat er dan niemand hoeft te bepalen wat belangrijk is voor de lezer. Kort en leesbaar is het lastige.’
Maar dat is in de praktijk vaak makkelijker gezegd dan gedaan, constateert iemand als de Brit Mitch Sullivan, aan de hand van 2 Korn Ferry-vacatures die zelf bepaald niet het goede voorbeeld geven. Zoals een CEO-vacature, die naast een functiebeschrijving 6 verantwoordelijkheden en nog 10 kwalificaties bevat. ‘Het is de Oorlog en Vrede waar hun eigen artikel grappend over gaat. Niets hiervan is ongebruikelijk, want de meeste vacatures zien er zo uit. Lang is makkelijk, omdat er dan niemand hoeft te bepalen wat belangrijk is voor de lezer. Kort en leesbaar is het lastige. Daarom doen de meeste mensen het niet, Korn Ferry zelf inbegrepen.’