Het artikel gaat hieronder verder.
Vrijwel elk bedrijf claimt dat het in recruitment ‘de beste mensen’ aanneemt. Dat kan natuurlijk nooit allemaal waar zijn. Toch weerhoudt het organisaties (en Amerikaanse presidenten) er niet van om die belofte steeds weer te blijven doen. Sinds adviesbureau McKinsey in 1997 de term the war for talent bedacht, is de jacht op onberispelijke kandidaten alleen maar heftiger geworden. En dat is niet onschuldig. Niet alleen is ‘de beste kandidaat’ per definitie niet vast te stellen, steeds meer bedrijven vertalen die strijd namelijk ook door naar de praktijk door kandidaten af te wijzen zodra een gesprek of cv één zwak punt blootlegt.
Risico’s vermijden is zelden hetzelfde als excelleren.
Voor de meest competitieve functies betekent dit dat organisaties het liefst mensen aannemen zonder zichtbare tekortkomingen: cv’s die suggereren dat iemand alles is gelukt wat hij ooit heeft geprobeerd. Het probleem is dat die aanpak een verkeerd soort zekerheid biedt. Een kandidaat die op papier feilloos oogt, heeft vaak vooral risico’s vermeden. En risico’s vermijden is zelden hetzelfde als excelleren. Bovendien heeft die kandidaat dan ook vaak minder drang om zich nog te bewijzen dan anderen die juist niet automatisch als ‘de beste kandidaat’ gezien worden.
Hoe Google zelf in de val trapte
Een van de bekendste bedrijven die lang in deze val trapte was Google. Begin deze eeuw hanteerde het bedrijf precies dit selectiemechanisme van ‘de beste kandidaten’ zoeken. Met duizenden cv’s die het per dag binnenkreeg kon Google zich permitteren extreem kieskeurig te zijn en wees het senior kandidaten met een sterk trackrecord regelmatig af vanwege bijvoorbeeld matige cijfers op de universiteit. Prestige van opleiding en werkgever telden zwaar mee.
Jaren later bleek dat precies te zijn misgegaan: de best presterende medewerkers bleken niet de kandidaten geweest zonder zwakke plekken voordat ze werden aangenomen, maar juist degenen wier sterke punten zo uitgesproken waren dat ze de zwaktes overstegen. Het bleek dus te gaan om een focus op sterke punten, in plaats van zwakke punten af te straffen, of te proberen te verbeteren, iets wat de beroemde schrijver David Foster Wallace jaren eerder al had geleerd van zijn interesse in tennis, iets wat later ook meermaals wetenschappelijk is aangetoond.
Drankgebruik
Managementdenker Peter Drucker beschreef in zijn klassieker The Effective Executive uit 1967 een vergelijkbare les. Toen hij Amerikaanse beoordelingstechnieken deelde met Japanse leidinggevenden, bleken die weinig geïnteresseerd. De reden: in het Japanse levenslange dienstverbandmodel viel er toch niemand te ontslaan, dus had het weinig zin om fouten van medewerkers in kaart te brengen. In plaats daarvan richtten Japanse leiders zich volledig op het koppelen van mensen aan rollen op basis van hun talent.
Drucker haalde ook Abraham Lincoln aan, die tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog 3 generaals aanstelde zonder duidelijke zwaktes, maar allemaal faalden. Daarna pas kwam hij bij Ulysses S. Grant terecht. Grant had in meerdere beroepen gefaald, kleedde zich onverzorgd en was jaren eerder na geruchten over drankmisbruik uit het leger gestapt. Maar zijn administratieve talent, zijn kalmte onder druk en zijn onverzettelijkheid bleken ongeëvenaard. Zo werd Grant uiteindelijk de generaal die de oorlog besliste. Wat Lincoln tot de grap zou hebben geleid, toen iemand hem naar Grants drinkgedrag vroeg: ‘Stuur mijn andere generaals dan ook maar een vat van die whisky.’
Moneyball: data boven onderbuik
De kern van de les: een overduidelijk sterk punt kan een aanzienlijke zwakte volledig irrelevant maken. Dezelfde logica ligt aan de basis van het verhaal van honkbalmanager Billy Beane en de Oakland Athletics, bekend van het boek en de film Moneyball. Scouts zochten traditioneel naar zogenoemde five-tool players: atleten die in alle disciplines uitblonken. Beane brak met die aanpak en ging spelers selecteren op basis van kwantitatieve statistieken, ongeacht hoe onaantrekkelijk ze voor het oog van een scout leken. Het resultaat was een historisch seizoen met een Amerikaans record van 20 opeenvolgende overwinningen.
Diezelfde denkfout – afhaken op een zwakte in plaats van doorvragen naar de sterke punten – speelt overigens momenteel ook bij de omgang met A.I. in recruitment. Veel professionals wijzen de technologie in z’n geheel af vanwege bekende zwaktes zoals hallucinaties, en negeren daarmee wat A.I. juist wel goed kan: sneller dan welk ander hulpmiddel de beschikbare kennis samenvatten, ook als je de uitkomst als benadering moet behandelen, en niet als de ultieme waarheid.
Het gaat om hoe, niet om wie
Het meest ontnuchterende bewijs van de theorie komt opnieuw van Google zelf. Onder de naam Project Aristotle onderzochten Google-onderzoekers een jaar of 15 geleden 180 teams door het hele bedrijf om te achterhalen waarom sommige teams wel en andere niet goed presteerden. Ze vergeleken teams met vergelijkbare interesses, gemixte en homogene achtergronden, introverte en extraverte samenstellingen, en teams die al jaren of nog maar kort samenwerkten.
‘Wíe in het team zit, telt minder dan hoe het team samenwerkt.’
De conclusie was duidelijk: welke individuen op een team zaten, deed er nauwelijks toe. Er bestond geen ‘juiste’ combinatie van persoonlijkheden, achtergronden of ervaring. Wat volgens de onderzoekers wél telde, was minder wíe er in het team zat, maar meer hoe het team samenwerkte. Daarbij bleken 5 factoren doorslaggevend: psychologische veiligheid, betrouwbaarheid, structuur en duidelijkheid, betekenis en impact. Teamgrootte, senioriteit, individuele prestaties en besluitvorming op basis van consensus bleken daarentegen nauwelijks samen te hangen met teameffectiviteit.
Perfectie niet te permitteren
Voor Nederlandse recruiters is dit geen academische kwestie. De arbeidsmarkt is nog altijd krap. Volgens het UWV is nog altijd 45% van de vacatures moeilijk vervulbaar (tegen 53% in de jaren daarvoor). Vooral techniek, zorg en welzijn blijven kampen met wervingsproblemen. Wie in zo’n markt blijft vasthouden aan het profiel van de ‘perfecte kandidaat’, kiest feitelijk ervoor vacatures langer open te laten staan. De vraag is dan ook niet of een organisatie zich (schijnbaar) imperfecte medewerkers kan permitteren, maar meer of ze zich de luxe van perfectie nog kan veroorloven. En of die vervolgens ook oplevert wat wordt verwacht.
Min of meer recent onderzoek van Harvard Business School laat zien hoe hardnekkig dit patroon is, ook in de Verenigde Staten. Hoogleraar Joseph Fuller en zijn collega’s toonden aan dat geautomatiseerde wervingstools miljoenen gemotiveerde en gekwalificeerde werkzoekenden systematisch buitensluiten – mensen met een gat in hun cv, zonder formeel diploma of zonder recente fulltime werkervaring. De onderzoekers noemen deze groep ‘hidden workers‘: wervingsprocessen die zijn ontworpen om efficiënt ‘perfecte’ kandidaten te vinden, sluiten daarmee juist categorieën toch best gekwalificeerde werknemers uit.
Focus op sterke punten werkt beter
Het patroon is bekend voor wie de discussie over strenge ATS-filters en onrealistische functie-eisen in Nederland volgt: hoe strakker het filter, hoe meer geschikte kandidaten ‘per ongeluk’ ermee worden weggefilterd. Onderzoeksbureau Gallup onderbouwt inmiddels al jaren waarom de omgekeerde aanpak werkt: bouwen op sterke punten in plaats van zwaktes wegwerken. Medewerkers die dagelijks hun sterke punten inzetten, blijken 6 keer meer betrokken bij hun werk. In een studie onder 192 organisaties en 1,4 miljoen medewerkers in 34 landen ging strengths-based werken samen met 21% meer productiviteit en 22% meer omzet en winst.
‘Getalenteerde teamleden temperen elkaars fouten, zodat talent kan uitblinken.’
‘Getalenteerde teamleden temperen elkaars fouten, zodat talent kan uitblinken’, zei Steve Jobs ooit, een les die hij naar eigen zeggen had geleerd van The Beatles, de band die hij vaak ‘zijn belangrijkste bedrijfsmodel’ noemde. Die uitspraak vat samen waarom complementaire teams beter werken dan teams vol individueel perfecte profielen. Zwaktes van de een worden opgevangen door sterktes van de ander, waardoor het team als geheel sterker is dan de som der delen – precies wat Googles eigen onderzoek naar teameffectiviteit bevestigt.
Perfect imperfect
Dat wil natuurlijk niet zeggen dat elke zwakte onschuldig is. Gevaarlijke fouten of toxisch gedrag dat het team of de organisatie schaadt, blijven terechte redenen iemand af te wijzen. Maar wie iemand afserveert om één zwak punt terwijl de kernvaardigheden voor de functie overtuigend aanwezig zijn, laat vaak precies het talent lopen dat een team nodig kan hebben. Het gaat niet om een universeel ‘perfecte kandidaat’, maar om de meest getalenteerde persoon voor déze rol, in dít team, op dít moment. Die persoon is vrijwel altijd op meerdere vlakken imperfect – op manieren die goede recruiters leren herkennen, negeren en/of compenseren.
Lees ook
