Gem. leestijd [rt_reading_time postfix="min" postfix_singular="minuut" post_id="159506"]  137x gelezen

Ronald Dekker: ‘Niet zomaar kiezen voor Defensie, wel voor delen, en krapte tegengaan’

Is er bij de geplande uitbreiding van Defensie wel rekening gehouden met de brede welvaart, vraagt Ronald Dekker zich af. ‘Kunnen we die mensen misschien niet beter inzetten voor een weerbare economie die binnen planetaire grenzen blijft?’

Het artikel gaat hieronder verder.

Leergang Strategisch Recruitment

Ben je klaar om je recruitmentcarrière naar een hoger niveau te tillen? De Leergang Strategisch Recruitment biedt je de ...

Bekijk event
Lees meer over Leergang Strategisch Recruitment
Ronald Dekker: ‘Niet zomaar kiezen voor Defensie, wel voor delen, en krapte tegengaan’

Nog heel even over die beroemde Franse econoom (Thomas Piketty). Ik schreef een vorige keer dat-ie net zo slecht is in voorspellen als alle economen en dus ook zeker zo slecht als John Maynard Keynes als het gaat over hoeveel uur we zullen werken in de toekomst. Maar beide mannen zijn niet voor niets wereldberoemd. En Thomas Piketty schreef in dat rapport waar in hij zijn voorspellingen deed, wel degelijk heel verstandige dingen over wat ‘goed zou zijn voor de economie’. Of preciezer: wat goed zou zijn voor economische en klimaatrechtvaardigheid. In een stuk voor de Financial Times deed hij dat nog eens dunnetjes over:

Het gaat in het verhaal van Piketty (en anderen) over de ‘juiste’ (‘right kind of’) groei van de economie. Met andere woorden, sommige economische activiteiten mogen best groeien, andere juist liever niet. De vraag is nu op basis van welke criteria je kiest voor groei of krimp economische activiteiten. Voor Piketty is het antwoord, in gesprek met Ilja Leonard Pfeijffer, duidelijk. De economische groei moet zich verhouden tot 2 randvoorwaarden: de groei moet binnen planetaire grenzen blijven én leiden tot een eerlijker verdeling van die groei, zowel binnen landen als tussen landen.

Kraptevraagstukken

De belofte van het Global Justice Report is ook nog dat deze keuze voor gerichte en gedeelde groei goed is voor de democratie. Deze keuze, voor gerichte en gedeelde groei dus, zou ook de leidraad kunnen (moeten?) zijn bij het oplossen van de kraptevraagstukken in de Nederlandse arbeidsmarkt. Welke sectoren mogen groeien hangt dan af of de groei in die sectoren binnen klimaatgrenzen blijft en of de groei ‘inclusief’ is en vooral terechtkomt bij mensen die groei (van inkomen) nodig hebben.

De Nederlandse overheid heeft vorig jaar bijvoorbeeld besloten dat de Defensie-uitgaven fors moeten gaan stijgen (om te voldoen aan de nieuwe NAVO-norm van 5% van het BBP). Een van de gevolgen is dat er een nog nijpender tekort aan (geschikt) Defensiepersoneel zal ontstaan. Dat tekort is zo groot en nijpend dat dat waarschijnlijk alleen is op te lossen door personeel ‘weg te trekken’ uit andere sectoren van de economie. Sectoren waar de krapte nu toch ook al groot is.

Kwestie van kiezen

Omdat dit door onze overheid wordt onderkend is er een zogenoemd Interdepartementaal BeleidsOnderzoek in voorbereiding, waarin voor een aantal kraptesectoren (defensie/veiligheid, techniek, zorg onderwijs) wordt uitgezocht hoe nijpend en ‘oplosbaar’ het probleem is een een overall krappe arbeidsmarkt. En daarom óók: welke sector prioriteit moet krijgen bij het oplossen van het kraptevraagstuk.

Is het probleem van Defensie oplossen verstandig als dit elders tot krapte leidt?

Voor geïnteresseerden in beleid is dit een spannende exercitie, want het vraagt om te kiezen, of in elk geval: helder te maken wat de gevolgen zijn van die keuzen. Het moge duidelijk zijn dat een oplossing voor het krapteprobleem van Defensie, als dat tot grotere tekorten in de zorg leidt, geen goeie oplossing is. Op dezelfde manier, als alle ict’ers zich in de AI-techsector melden, gaat dit ten koste van de beschikbaarheid van die vaardigheden bij defensie en veiligheid, onderwijs en zorg.

Planetaire grenzen

Maar er is dus een manier om wél prioriteiten te stellen bij het adresseren van het kraptevraagstuk.  De redenatie van Piketty volgend: voorrang krijgen sectoren die kunnen groeien zonder planetaire grenzen te overschrijden. Dat zegt mogelijk iets over de techsectoren die willen groeien op basis van energie en watervretende datacenters, tenzij zij aannemelijk kunnen maken dat de groei daar ten goede komt aan mensen die nu niet van die groei profiteren, bijvoorbeeld door werkgelegenheid te creëren voor mensen die nu nog een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. De lezer mag zelf invullen hoe waarschijnlijk dit laatste is.

Specifiek voor Defensie is de keuze eigenlijk al gemaakt.

Specifiek voor Defensie is de keuze eigenlijk al gemaakt. Er is een hoge maatschappelijke prioriteit gegeven aan veiligheid en parate gevechtskracht, aan weerbaarheid. Maar de vraag of dit economische groei veroorzaakt binnen planetaire grenzen is niet gesteld. Of de groei bij Defensie daadwerkelijk bijdraagt aan betere verdeling van de totale welvaart evenmin.

Brede welvaart

Als bij het adresseren van het personeelsvraagstuk van Defensie die vragen opnieuw níet gesteld worden, gaat dat mogelijk ten koste van de brede welvaart in ons land, al is het maar omdat we de beschikbare menskracht misschien beter hadden kunnen inzetten voor een weerbare economie die binnen planetaire grenzen blijft en meer mensen dan nu daarvan laat meeprofiteren. En dat is dus, als we Piketty cs mogen geloven, misschien ook meteen een oplossing voor de crisis waarin ons democratisch systeem zich bevindt.

Over de auteur

Ronald Dekker is onafhankelijk arbeidsmarktexpert en ‘doenerige denker’ bij RoDeO Labour market intelligence. Beeld boven: Stichting Guruz.

Lees ook

  • Leave behind a comment

Onze partners Bekijk alle partners