Het artikel gaat hieronder verder.
De arbeidsmarkt in Nederland is behoorlijk regionaal georiënteerd. Dat blijkt niet alleen uit de 35 arbeidsmarktregio’s waarin het UWV Nederland verdeeld heeft, of het feit dat werkgevers vooral in de eigen regio op zoek gaan naar personeel, ook werkzoekenden willen doorgaans niet te ver reizen op weg naar een (nieuwe) baan. Verhalen van mensen die in Groningen wonen, maar in Maastricht werken: iedereen kent de anekdotes, maar de praktijk laat evenwel zien dat het hooguit om enkele uitzonderingen gaat. Met een gemiddelde van slechts 8 kilometer kan het merendeel het woon-werkverkeer zelfs makkelijk op de fiets af.
In Zuid-Nederland zijn mensen gemiddeld het kortst onderweg naar hun werk.
Maar zoals al vaker gemeld: tussen de ene arbeidsmarktregio en de andere zitten soms behoorlijke verschillen. Dat geldt voor bijvoorbeeld het aantal vacatures, maar ook voor in hoeverre mensen bereid zijn te reizen voor hun werk. En dat effect loopt anders dan je mogelijk zou verwachten. Zo blijkt uit nieuwe cijfers van Intelligence Group dat in de regio waar in Nederland de meeste banen te vinden zijn – de Randstad – juist ook de gemiddelde reistijd voor werkenden het langst is (met Almere en het Gooi als uitschieters), terwijl ze vooral in het zuiden (en dan met name in Limburg en Zeeland) dagelijks aanmerkelijk korter onderweg zijn.

Leaseauto maakt uit
Datzelfde patroon is terug te zien als je werkenden vraagt of ze bereid zijn meer dan 45 minuten te reizen naar hun werk. Opnieuw is die bereidheid in de Randstad (en in de regio Arnhem-Nijmegen) bovengemiddeld groot, terwijl in meer rurale gebieden als Twente, de Achterhoek, Zeeland en Limburg die bereidheid een stuk kleiner is. Zeeuws-Vlaanderen, Zuid-Limburg en de regio Dokkum, drie uithoeken van het land, blijken zelfs (relatief) de meeste mensen te kennen die zeggen maximaal 15 minuten bereid te zijn om te forensen. Toch opmerkelijk, gezien de ook mindere kansen op een baan in deze gebieden.

Opvallend is ook de rol die een mogelijke leaseauto speelt. Mensen die een leaseauto belangrijk zeggen te vinden willen gemiddeld ook iets verder reizen dan de anderen (43,5 om gemiddeld 39,5 minuten enkele reis). De verschillen zijn niet héél groot, en het verband is trouwens zwak, maar wel enigszins contra-intuïtief: de mogelijkheid van een leaseauto lijkt (iets) belangrijker gevonden te worden in meer stedelijke regio’s dan in meer landelijke gebieden als Groningen, Overijssel en Zeeland, met de regio’s Voorne-Putten, Goeree-Overflakkee en Oosterhout juist als uitschieters naar boven.

Reisbereidheid over de grens
De onderzoekers hebben ook gekeken naar de reisbereidheid over de grens: hoe is het aantal mensen verdeeld dat aangeeft best een tijdje in het buitenland te willen werken? Ook hier blijken er best opmerkelijke regionale verschillen te zijn. Zo is het misschien niet heel verrassend dat die bereidheid het grootst is in de 4 grote steden (met Amsterdam als duidelijke ’topper’, met ruim 42%). En dat ook in Enschede en Hengelo die bereidheid relatief groot is zal velen niet verbazen. Maar dat juist verder in de grensstreek zo weinig belangstelling is voor (tijdelijk) werk over de grens? Het geeft toch te denken.

Zo zegt slechts 13% van de mensen in Zeeuws-Vlaanderen ook best in België te willen werken, het land dat voor de meeste banen hier toch het meest dichtbij ligt. Voor Duitsland is het beeld wisselend: Zuid-Limburgers zijn relatief vaak bereid om naar de oosterburen te gaan om te werken, maar in een regio als Emmen willen ze dat dan weer nauwelijks. Omgekeerd geldt trouwens dat Duitsers in het Ruhrgebied wel erg geïnteresseerd zijn om in ons land te komen werken, zo blijkt uit hetzelfde onderzoek, terwijl Nedersaksen (grenzend aan Overijssel, Drenthe en Groningen) op dit gebied relatief laag scoort.

Reistijd belangrijke factor
Uit recent internationaal onderzoek van SD Worx in 16 Europese landen blijkt overigens dat reistijd steeds vaker een factor is die meespeelt in de manier waarop werknemers kijken naar hun werkdag, hybride werken en de aantrekkelijkheid van een werkgever. In totaal besteedt 32% van de Nederlanders dagelijks meer dan een uur aan woon-werkverkeer, meldt dit onderzoek. Bijna 3 op de 10 werknemers (29%) zeggen bovendien dat zij door woon-werkverkeer veel tijd verliezen die ze anders aan werk hadden kunnen besteden. ‘Dat maakt woon-werkverkeer een relevant HR-thema’, aldus Stephanie Lasschuijt, People Project Manager bij SD Worx.
Volgens 29% verliezen zij door woon-werkverkeer veel tijd die ze anders aan werk hadden kunnen besteden.
De ervaren druk van woon-werkverkeer blijkt in dit onderzoek sterk samen te hangen met de context waarin Nederlanders werken. Werknemers bij kleinere organisaties reizen gemiddeld 44 minuten per dag, terwijl dit bij organisaties vanaf 50 medewerkers oploopt naar gemiddeld 62 minuten. Ook de afstand tussen de werkelijke en acceptabele reistijd verschilt aanzienlijk. Medewerkers in kleinere organisaties reizen gemiddeld 44 minuten, terwijl zij 42 minuten acceptabel zeggen te vinden. Dit verschil loopt bij middelgrote organisaties op tot maar liefst 16 minuten en bij grote organisaties juist weer tot iets minder: 11 minuten.