Werf& Weekly – transcript (2026 - Week 29)
Welkom bij de Werf& Weekly, de podcast voor iedereen die liever luistert dan leest. In deze aflevering bespreken we een paar opvallende artikelen van deze week op Werf-en.nl. We hebben een mooie lijst met onderwerpen klaarstaan, onder andere over een arbeidsmarkt die richting het tienjarig gemiddelde beweegt, waarom verzuim ook een recruitment-thema is, transparantie in Europese vacatures en de opkomst van doomjobbing. Een behoorlijk volle agenda vandaag. Absoluut. Laten we dan maar direct beginnen met het eerste hoofdartikel van afgelopen week. Dat gaat over de huidige staat van de arbeidsmarkt, op basis van data van Intelligence Group.
Ja, en dat is eigenlijk meteen een heel boeiend startpunt. We zien daar namelijk een hele duidelijke verschuiving. Oké, vertel. Nou, veel indicatoren op de arbeidsmarkt keren op dit moment terug naar het gemiddelde van de afgelopen tien jaar. Als je bijvoorbeeld kijkt naar 2022, toen gaf bijna de helft van de werkgevers nog aan dat ze echt klem zaten door een tekort aan personeel. Ja, dat was natuurlijk de piek van de krapte. Precies, en nu is dat percentage gedaald naar 30% en dat ligt nagenoeg op dat tienjarig gemiddelde, wat 28% is. Oké, dus de scherpste randjes zijn er eigenlijk wel een beetje vanaf. Ja, zo kun je het zeker stellen. Dat zie je trouwens ook aan de kant van de werkzoekenden hoor: 61% van de mensen vindt vrijwel direct een baan, dus dat loopt soepel, maar het is niet meer zo oververhit als toen. En ik las ook iets over de flexmarkt in dat artikel. Klopt, de uitzenduren dalen verder. We praten over een krimp van 6%, dat is de grootste daling in, nou ja, in anderhalf jaar tijd.
Maar hier ontstaat voor mij toch een beetje een paradox, want het UWV meldt volgens datzelfde artikel nog steeds krapte in 87 van de 93 beroepsgroepen. En het aantal vacatures blijft ook gewoon opvallend hoog. Ja, dat klopt. Het is een beetje alsof de thermometer zegt dat de koorts zakt, maar de patiënt voelt zich nog steeds hartstikke benauwd. Hoe kan het nou dat de markt zogenaamd normaliseert terwijl die vacatures zo hoog blijven? Dat is inderdaad de kernvraag. En het antwoord ligt voor een groot deel in een onderzoek van Intermediair, dat ook in het artikel wordt aangehaald. Daaruit blijkt dat werkenden simpelweg banger zijn geworden voor hun baan. Oh, echt? Ja, 21% vreest momenteel voor baanverlies en dat was vorig jaar nog maar 13%. Dus de angst regeert en mensen blijven zitten waar ze zitten. Precies, de mobiliteit stagneert. En wat je als werkgever ook in je achterhoofd moet houden, is dat BV Nederland internationaal gezien nog steeds uitzonderlijk goed presteert. Hoe bedoel je dat ten opzichte van de buurlanden? Nou, we hebben in Nederland 17% meer vacatures dan voor corona. Ter vergelijking: in Duitsland is dat 10%, en in België is er helemaal geen groei, daar staat het op 0%. Oké, dus voor jou als recruiter betekent dit concreet dat je vist in een vijver met kandidaten die een stuk voorzichtiger zijn? Ja, exact. De markt koelt aan de ene kant af, maar door digitalisering en bijvoorbeeld de komst van AI, wat verrassend genoeg juist zo’n 20.000 extra banen oplevert, houd je structureel een hoge vacaturedruk. Je moet dus echt op de lange termijn blijven inzetten.
Absoluut. Goed, en als we die structureel hoge vacatures dan zo moeilijk vervuld krijgen, dan lijkt het me heel simpel: dan moeten we de mensen die we al wel hebben gewoon gezond aan het werk houden. Ja, dat is een hele logische conclusie. En dat brengt ons bij een ander artikel van deze week, een stuk van Geert-Jan Waasdorp over ziekteverzuim. En die cijfers, ja, die zijn best schrikbarend. Dat kun je wel zeggen, ja. Het verzuim ligt nu op 5,8%, en dat is 16% hoger dan het langjarig gemiddelde van 5%. Het betekent concreet dat we 80.000 extra zieken hebben. We zitten in totaal nu op 1,4 miljoen mensen die ziek of arbeidsongeschikt thuis zitten. 1,4 Miljoen, dat moet BV Nederland echt klauwen met geld kosten. € 29 Miljard per jaar om precies te zijn. Maar voor recruiters is het vooral relevant omdat dit verzuim een enorme, directe aanjager is van de schaarste. Geert-Jan Waasdorp zegt in zijn artikel dan ook: recruitment evolueert naar talentmanagement, en daar hoort verzuimbeperking gewoon bij. Vooral met het oog op flexwerkers, toch? Dat las ik ook. Klopt, denk aan de Whk (Werkhervatingskas) in de flexbranche, waardoor de wachtdagen komen te vervallen. Een zieke flexwerker kost je als werkgever straks vanaf dag één direct geld.
Maar ik ga hier toch even advocaat van de duivel spelen. Is het niet gek dat een recruiter zich moet bezighouden met de gezondheid van medewerkers? Dat klinkt voor mij een beetje alsof de marketingafdeling ook opeens de klachtenbalie moet bemannen. Ja, ik snap die vergelijking, maar het artikel stelt dat recruitment veel meer moet sturen op wat ze Quality of Hire noemen. Dus betere selectie aan de poort voorkomt uitval later in het proces. Voorkomen is beter dan genezen. Maar hoe doe je dat dan? Er worden een paar hele onconventionele methodes genoemd, bijvoorbeeld kijken achter de voordeur. Kijken achter de voordeur, bedoel je dan letterlijk bij mensen thuis langsgaan? Ja, of bijvoorbeeld vooraf samen eten. Het idee is dat je de context van een kandidaat snapt in een informele setting, zodat je weet of iemand echt past. Een mismatch levert namelijk altijd stress op. Oké, helder. En er stonden nog meer tactieken in. Ja, ze noemen ook Spartaans managen. Spartaans, dat klinkt niet heel gezellig. Nee, het klinkt streng, maar het betekent eigenlijk gewoon radicale duidelijkheid scheppen. Duidelijkheid geeft rust in het hoofd van werknemers. Aha, dus duidelijke kaders voorkomen stress. Precies, en je moet ook rekening houden met praktische zaken zoals laaggeletterdheid. Als mensen instructies niet snappen, levert dat veel onzekerheid op. En hoe lossen bedrijven dat dan op? Nou, door vaker video’s in te zetten of speciale apps zoals WiseTalk te gebruiken. Tot slot wordt er nog gepleit voor flexibiliteit via zogenoemde jokerdagen. Jokerdagen? Ja, via apps als Crew. Dan kunnen medewerkers makkelijk op het laatste moment een dag vrij nemen als het even te veel is. Dat haalt direct de druk van de ketel en voorkomt dus langdurig verzuim. De les voor jou als recruiter is dus echt: investeer in preventie aan de voorkant.
We selecteren beter, we houden mensen gezond, maar goed werkgeverschap gaat ook hand in hand met eerlijke beloning, toch? En daarover gaat ons derde hoofdartikel van deze week. Ja, over vacaturetransparantie, of eigenlijk het gebrek daaraan in Europa. Ja, want we hebben sinds juni die nieuwe Europese richtlijn voor loontransparantie, bedoeld om de loonkloof te dichten. Sollicitanten mogen vooraf salarisinzicht eisen en jij mag als recruiter niet meer vragen naar hun huidige loon. Dat is de theorie, ja, maar de praktijk is weerbarstig, zo blijkt uit onderzoek van Matchr. Ze analyseerden 2,7 miljoen vacatures. En? In heel Europa vermeldt nog geen 2% — 1,8% om precies te zijn — een salaris in de vacature. Nog geen 2%, het is echt ongelooflijk weinig. Is er wat buiten Europa dan? Ter vergelijking: in de Verenigde Staten staat dat percentage op 37,4%. Wauw. En binnen Europa doen wij het in Nederland nog een beetje oké. Ja, Ierland is een positieve uitschieter met 18%, maar de rest blijft ruim onder de 5%. Nederland zit op 2,8%, Duitsland op 0,7% en in Zweden is het zelfs 0,0%.
Ik vond in dat artikel vooral opvallend welke functies dit treft. Die transparantie is het allerlaagste bij mid-level-functies, zo’n 1,1%. Terwijl in Amerika transparantie juist bij instapfuncties met ruim 41% heel hoog is. Ja, precies. Dit raakt dus precies de kandidaten met de minste onderhandelingsruimte. Waarom lopen theorie en praktijk hier zo ver uiteen? Daar zijn een paar redenen voor. Ten eerste is de wet gewoon nog niet in elk land geïmplementeerd; Nederland was daar bijvoorbeeld te laat mee. Maar er is nog iets veel belangrijkers en dat is de concurrentie op de markt. Leg dat eens uit. Ja, bij remote functies waar mensen internationaal concurreren, ligt dat percentage wel ineens op 15%. Ah, dus als je een bredere vijver wilt aanboren, moet je wel. Exact. Wat je hiervan moet meenemen, is dat kandidaten hun eigen waarde tegenwoordig gewoon online opzoeken. Je kunt dus beter proactief transparant zijn in je vacaturetekst dan wachten tot de wet daadwerkelijk tanden krijgt. Het geeft je nu nog een concurrentievoordeel. Helder.
Dan gaan we door naar het snelle nieuws, want het is wel opvallend: werkgevers houden informatie dus liever geheim, maar ze oordelen wel keihard over kandidaten. Ja, dat is nogal een contrast. Dat lees je in een artikel over zeven vermeende rode vlaggen die je als recruiter beter kunt negeren. Het punt is dat recruiters vaak kandidaten afwijzen op signalen die er eigenlijk niet toe doen. Laten we er een paar doornemen. De eerste is culture fit. Vaak zoek je onbewust gewoon een spiegelbeeld van jezelf, toch? Precies dat. Het betekent in de praktijk vaak dat je mensen afwijst die niet op jou lijken. Een andere is de ‘jobhopper’: werkgevers zien dat als onbetrouwbaar, maar in werkelijkheid hebben die mensen vaak juist een scherpe blik en passen ze zich snel aan. En kandidaten die overgekwalificeerd zijn? Ja, die worden vaak genegeerd omdat men denkt dat ze snel weer weg zijn, maar soms kiest iemand heel bewust voor een stapje terug, voor meer balans in het leven. En dan dat beruchte gat in het cv, dat schijnt door die ATS-systemen soms gewoon automatisch afgewezen te worden. Absoluut, dat is echt machinaal uitsluiten van talent. Hetzelfde geldt helaas voor leeftijd: vanaf 40 tot 49 jaar dalen je kansen al stevig. Dat is toch niet uit te leggen als er zo’n grote krapte is? Nee, dus de les is hier: stop met zoeken naar het perfecte, foutloze cv, zoek gewoon de persoon die jouw probleem kan oplossen.
En als je als kandidaat continu afgewezen wordt op dat soort onzin, dan snap ik wel dat mensen soms vreemd gedrag gaan vertonen. Jazeker. Dan kom je uit bij het volgende artikel, het woord van de week, namelijk doomjobbing. De arbeidsmarkt heeft er weer een nieuw woord bij waar je niet direct vrolijk van wordt, maar waar we wel iets van kunnen leren. Nou, inderdaad. Het woord is overigens bedacht door de achtjarige dochter van een ontslagen manager. Oh, wauw. Ze zag hoe haar vader dwangmatig sollicitaties bleef versturen. Doomjobbing is eigenlijk het compulsief massaal versturen van sollicitaties. En daar gebruiken ze ook AI voor tegenwoordig, toch? Ja, het is echt hagel schieten. En de cijfers liegen er niet om: vacatures kregen in 2025 gemiddeld 242 reacties, dat is drie keer zoveel als in 2017. En maar liefst 25% van de zoekers solliciteert letterlijk op alles. Maar waar komt dat gedrag vandaan? Angst; het is geen luiheid, het is paniek in een strenge markt. Het klikken op ‘verzenden’ geeft een soort valse controle. Maar voor een recruiter is dat een nachtmerrie qua werk. Ja, een enorme berg. The takeaway voor recruiters is dan ook: je moet die angstcyclus doorbreken met glasheldere vacatureteksten en vooral hele snelle feedback.
Ja, duidelijk zijn dus. En als je die angst wilt wegnemen, moet je misschien wel rigoureus eerlijk zijn, wat ons direct bij Lidl in België brengt. Ja, een prachtig voorbeeld van radicale transparantie. Ze gooien daar letterlijk de salarisstroken van medewerkers op straat, las ik. Klopt, in een nieuwe campagne publiceren ze de echte loonbrieven van vijf medewerkers. Je kunt precies zien dat Store Manager Kimberley € 4.280 bruto krijgt, en winkelbediende Lenny € 2.350. Precies, hun doel is het taboe doorbreken. Laten zien dat ze weliswaar een discountsupermarkt zijn, maar beslist geen discountlonen betalen. Maar ook in het Verenigd Koninkrijk gaat Lidl behoorlijk ver: daar garanderen ze een sollicitatiegesprek aan iedereen die langer dan zeven maanden werkloos is, zonder dat er een cv nodig is. Dus geen ATS dat een gat in je cv afwijst. Nee, de les voor werkgevers: wacht nou niet op regelgeving, maar gebruik je loon en voorwaarden als bewijs van goed werkgeverschap, het bouwt onwijs veel vertrouwen op.
Ja, geld is één manier om te verbinden, maar een ijzersterk groepsgevoel is een andere, zeker. En dan komen we bij onze campagne van de week: Vivium Zorggroep. Ja, Vivium, actief in de Gooi en Vechtstreek, Almere en Amsterdam-Zuid. Ze hebben een campagne gelanceerd samen met bureau TestGorilla. Het heet Supporters van elkaar. Het lijkt er overigens op dat Vivium niet zomaar medewerkers zoekt, maar eigenlijk meteen een complete supportersclub aan het bouwen is. Nou, letterlijk ja. Ze hebben eigen gebreide supporterssjaaltjes en zelfs een echt clublied met een videoclip. Er zit ook een slim referral-programma achter via een speciale app, de Team Vivium-app. Ja, precies, daarmee kunnen medewerkers punten sparen als ze nieuwe collega’s aandragen of een post delen op social media. En die punten kunnen ze inwisselen voor uitjes, bijvoorbeeld naar de Apenheul. Dat is slim, je maakt het heel tastbaar. Ja, the takeaway voor recruiters is hier echt: als je die trots internaliseert met merchandise, een lied of zo’n spaarprogramma, dan verander je je huidige medewerkers in je allerbeste, actieve ambassadeurs.
Zeker. Dat brengt ons alweer aan het einde van deze diepgaande bespreking. Het laat ons achter met een best wel prikkelende gedachte. Nou, kom maar op. Nou ja, kijk, we zien dat AI kandidaten helpt met massaal doomjobbing. We zagen dat ATS-systemen automatisch op rode vlaggen filteren. Als we niet uitkijken, solliciteert straks de AI van de kandidaat geautomatiseerd bij de AI van de recruiter, en dan spreken er pas na de derde selectieronde daadwerkelijk weer twee mensen met elkaar. Ha ja, een schrikbeeld voor sommigen, maar het zou zomaar kunnen.
Dit was weer de Werf& Weekly. Wil je alle achtergronden en cijfers uit deze aflevering rustig nalezen? Je vindt de artikelen direct op Werf-en.nl. Bedankt voor het luisteren en graag tot de volgende keer.
Luister liever?
Beluister de volledige afleveringen van Werf& Weekly via je favoriete podcastplatform of via onze podcastpagina.
Naar de podcastpagina