Werf& Weekly – transcript (2026 - Week 27)
Welkom bij de Werf& Weekly, de podcast voor iedereen die liever luistert dan leest. In deze aflevering bespreken we een paar opvallende artikelen van deze week op Werf-en.nl. We hebben een mooie lijst met onderwerpen klaarstaan, onder andere over Defensie als grootste vacatureplaatser, de Workday-zaak rond AI en bias, de bredere rol van recruitment marketing en een campagne over een dominee die maar niet voorbijkomt. Een hoop ontwikkelingen in de markt dus, inderdaad.
Laten we direct beginnen met een artikel over nieuwe Jobfeed-cijfers van Intelligence Group. Het gaat daarin over de grootste vacatureplaatsers van Nederland dit jaar. En ik ging er eigenlijk een beetje van uit dat het een grote supermarktketen of de overheid als geheel zou zijn, maar het blijkt dus heel specifiek Defensie te zijn. Ja, dat is toch een verrassing voor velen. Ze hebben afgelopen jaar ruim 13.000 online vacatures geplaatst. Waar komt die aanzienlijke schaalvergroting opeens vandaan?
Nou, die groei is inderdaad opvallend als je de historische data er even naast legt. Twee jaar geleden stonden ze nog op de tiende plek in de lijst. Vorig jaar stonden ze op drie en nu nemen ze dus echt die eerste positie in. Ze zijn het afgelopen jaar al met zo’n 5.600 medewerkers gegroeid. Maar het interessante zit eigenlijk vooral in de prognose: voor 2026 hebben ze in het artikel becijferd dat er 14.500 nieuwe militairen nodig zijn. Zo, dat is een volume dat je op deze krappe arbeidsmarkt zelden ziet bij één werkgever. Precies.
Maar wacht even, als we het over militairen hebben, dan denk ik toch vrij snel aan de frontlinie: infanterie, mariniers, piloten. Hebben we er daar echt 14.000 van nodig? Nou, dat is dus precies de blinde vlek die veel mensen hebben bij Defensie. Het artikel legt eigenlijk heel helder uit hoe dat precies zit. Een woordvoerder van de organisatie legt uit dat voor elke militair in de frontlinie er wel tien ondersteunende krachten nodig zijn. Ah, één op tien. Ja, de daadwerkelijke krapte en de behoefte zitten dus voornamelijk in die ondersteuning. Dan spreken we over IT’ers en cyberspecialisten, maar vooral ook heel veel mbo-functies in de techniek, logistiek en de zorg.
Als jij als werkgever nu naar deze cijfers kijkt, wat betekent dit dan voor je eigen werving? Want 15.000 mensen uit de markt trekken, dat voelen andere sectoren toch ook? En dat is een cruciaal punt als we bijvoorbeeld kijken naar de nummer vier op de lijst: bouwbedrijf BAM. Zij vissen voor een substantieel deel in exact dezelfde technische en logistieke mbo-vijver. Je concurreert dus ineens met een partij die snel opschaalt. Exact. Maar tegelijkertijd biedt het ook kansen voor de branche zelf, omdat Defensie deze volumes onmogelijk in zijn eentje aankan. Ze besteden het uit. Ja, voor die moeilijk vervulbare functies leunen ze steeds meer op externe partijen en gespecialiseerde bemiddelaars.
Oké, maar als een organisatie met dit soort aantallen van 13.000 vacatures te maken krijgt, loop je natuurlijk wel tegen de grenzen van mensenwerk aan. Je bent dan als werkgever bijna gedwongen om systemen in te zetten om die cv’s te filteren. Ja, je ontkomt er bijna niet aan. En dat brengt ons bij een ander artikel van deze week: er is nieuws over een Amerikaanse rechter die een discriminatiezaak tegen HR-softwareleverancier Workday inhoudelijk laat behandelen.
De eisers stellen dat de AI-tool van Workday kandidaten benadeelt, bijvoorbeeld op basis van leeftijd, gezondheid of achtergrond. Maar als ik even advocaat van de duivel speel: AI heeft toch geen emoties? Een algoritme is toch juist objectiever dan een recruiter? Dat is een hele logische gedachte, maar de praktijk blijkt iets weerbarstiger. In het artikel komt Laura Brandwacht van Rewire aan het woord en zij legt die mechanismen heel goed uit.
AI schrijft niet zijn eigen regels vanuit een soort neutraal kompas, maar het leert van historische data. Stel dat een AI-systeem wordt getraind op de succesvolle aannames van een bedrijf over de afgelopen tien jaar. Als het bedrijf in die periode voornamelijk mannen tussen de dertig en veertig jaar oud heeft aangenomen of gepromoot, dan ziet het algoritme die kenmerken simpelweg als een statistische indicator voor succes. Dus in plaats van dat de technologie dat vooroordeel wegfiltert, neemt de AI dat patroon eigenlijk gewoon klakkeloos over. Precies, het optimaliseert de patronen uit het verleden. En dat is exact de kern van die zaak rond Workday: we hebben het over bias in systemen.
In de brontekst staat overigens een mooie vergelijking: AI is als een navigatiesysteem. Als jij blind een afgesloten brug op rijdt, nou ja, dan blijf je als bestuurder verantwoordelijk. Je kunt niet zomaar naar je navigatie wijzen. En dat raakt aan de belangrijkste les voor werkgevers hier: je kunt je als recruiter niet meer verschuilen achter de leverancier met de boodschap dat de AI het zo besliste. Je moet zelf aan het stuur blijven. Wat ze AI-geletterdheid noemen, dat wordt essentieel. Je moet leveranciers kritisch kunnen bevragen over hoe zij testen op bias. De echte taak van de recruiter verschuift daardoor van het simpelweg kijken naar successen uit het verleden, naar het herkennen van toekomstig potentieel en motivatie bij een kandidaat.
Over die bredere rol gesproken, dat sluit mooi aan bij een opinieartikel van Jelmer Zuidema dat afgelopen week verscheen op de site. Dit gaat specifiek over recruitment marketeers. Het artikel stelt dat het aantal recruitment marketeers fors is gegroeid, maar dat het vak eigenlijk niet volwassen is geworden. Zuidema heeft het erover dat de professional in de praktijk nu vaak een ‘smalle streep’ is geworden. Wat bedoelt hij daar precies mee?
Hij analyseert dat marketeers in de praktijk vaak vooral als adverteerders functioneren. Ze kopen media in via bijvoorbeeld LinkedIn-campagnes en ze leveren rapportages op basis van kliks. Maar dat is toch ook marketing? Ja, maar het is een hele smalle uitvoering ervan. Dit is deels een organisatieprobleem, want marketeers hebben zelden echt eigenaarschap over de techniek. Het ATS zit bij HR, de website bij IT en de cookiebanners worden door Legal beheerd. Ze zitten simpelweg niet aan de beleidstafel.
Werkgevers moeten daarom duidelijkere profielen maken, want vacatures lopen nu te ver uiteen, en je moet marketeers mandaat geven. De marketeers zelf moeten stoppen met de weg van de minste weerstand, dus stoppen met het rapporteren van vanity metrics zoals weergaven. Ze moeten veel meer gaan sturen op waardevolle data, zoals conversies naar daadwerkelijke interviews.
Laten we doorgaan naar het snelle nieuws met drie kortere artikelen.
Het eerste kortere artikel deelt strategisch advies over hoe je een traditionele zomerdip in recruitment voorkomt. In plaats van de werving volledig stil te leggen tijdens de vakantieperiode, is dit juist het ideale moment om processen te optimaliseren, talentpools warm te houden en de concurrentie voor te blijven die wél stilligt.
Kandidaten willen het massaal, maar het kan nog bijna nergens: solliciteren op zaterdag. Terwijl talent in het weekend de tijd heeft om rustig te zoeken en te reageren, sluiten de recruitment-deuren van werkgevers op vrijdagmiddag. Een enorme gemiste kans op conversie.
Er heerst angst dat startersfuncties verdwijnen door AI, maar de data laat zien dat ze niet verdwijnen, maar veranderen. Er vindt een ‘seniorisatie’ plaats: door de hulp van AI-tools moeten junioren sneller complexere, strategische taken oppakken die voorheen bij senioren lagen.
Laten we dan naar de campagne van de week gaan: de campagne De dominee komt voorbij. Mooie case. Als je aan een dominee denkt, denk je vaak aan traditionele, formele settings. Maar deze campagne gooit het over een heel andere boeg door de maatschappelijke relevantie en de mens achter het ambt op een moderne manier te belichten. Net zoals we dat eerder bij de notarissen zagen, moet je het werk letterlijk naar buiten brengen om het volledige, ongepolijste verhaal te vertellen. Pas dan trekks je dat schaarse talent echt aan.
We zijn alweer aan het einde gekomen, maar als we vandaag even terugkijken naar bijvoorbeeld die AI-screening en de algorithm aversion bij kandidaten, dan levert dat een interessante paradox op. We weten nu dat AI aantoonbaar beter en objectiever selecteert dan de mens, maar tegelijkertijd haken kandidaten massaal af uit angst voor datzelfde algoritme. Dan is de grote vraag natuurlijk voor wie ontwerpen we het sollicitatieproces dan eigenlijk? Is het puur voor de efficiëntie van de werkgever of toch voor de kandidaat? Dat is een prikkelende vraag om mee af te sluiten.
Dit was weer de Werf& Weekly. Wil je alle achtergronden en cijfers uit deze aflevering rustig nalezen? Je vindt de artikelen direct op Werf-en.nl. Bedankt voor het luisteren en graag tot de volgende keer.
Luister liever?
Beluister de volledige afleveringen van Werf& Weekly via je favoriete podcastplatform of via onze podcastpagina.
Naar de podcastpagina