Werf& Weekly – transcript (2026 - Week 23)
Welkom bij de Werf& Weekly, de podcast voor iedereen die liever luistert dan leest. In deze aflevering bespreken we een paar opvallende artikelen van deze week op Werf-en.nl. We bekijken vandaag waarom we eigenlijk best optimistisch mogen zijn over de huidige arbeidsmarkt, hoe AI de rol van de recruiter fundamenteel verandert en wat we kunnen leren van de wervingsstrategie van McDonald’s. Klinkt als een volle uitzending, zeker? Laten we meteen het grote plaatje erbij pakken.
Want als je zo de geluiden in de markt hoort, dan voelt het sentiment best wel zwaar. Ja, het gaat vaak over tekorten. Precies. Werkgevers lijken wel in een permanente staat van krapte te verkeren. Maar afgelopen week verscheen er een artikel met zeven positieve signalen over de arbeidsmarkt van nu. En als je dan puur naar de harde feiten kijkt, dan ontstaat er toch een heel ander beeld.
Ja, dat is echt een scherp contrast. Kijk, dat klagen over krapte, dat is nou ja, bijna een automatisme geworden. Maar de macro-economische cijfers laten zien dat de basis in Nederland gewoon bijzonder sterk is. Oké, noem eens een voorbeeld? Neem de werkloosheid, die is gedaald naar 3,9%. En in historisch perspectief is dat echt laag. Ja, dat betekent dat de grote meerderheid gewoon aan het werk is.
Klopt. En daar komt bij dat Nederland koploper is in Europa als het gaat om de werkgelegenheid verwachting. 77% van de werkgevers verwacht verdere groei in het tweede kwartaal van 2026. Dat is best fors, 77%. Ja, dat wijst op een groot vertrouwen in de markt. En de economie groeide met 1,7%, terwijl vooraf eigenlijk maar 1% werd verwacht. Ja.
Toch wilde ik hier even advocaat van de duivel spelen. Ga je gang. U kunt deze macrocijfers natuurlijk wel presenteren aan een recruiter die, zeg maar, al zes maanden zoekt naar een geschikte installatiemonteur. Maar voor diegene voelt de markt helemaal niet zo positief, toch? Hoe verklaar je dat gat tussen de statistiek en, nou ja, de praktijk? Ja, dat gat ontstaat eigenlijk doordat we de neiging hebben om specifieke tekorten te verwarren met een algehele malaise. De krapte in sectoren zoals techniek of de bouw, die is structureel. Ja, die vacatures vul je niet zomaar in. Precies. En dat levert dagelijks frustratie op. Maar het fundament onder die arbeidsmarkt is heel ver… krachtig. We zien relatief weinig faillissementen. Bovendien staat Nederland op nummer één in de index voor kwaliteit van leven. Wat een goed argument is voor internationaal talent, lijkt me, absoluut.
En die krapte dwingt organisaties ook om hun beleid aan te passen. Wat te zien is in de data? Een duidelijke verschuiving naar skills-based hiring. Dat je dus wel op vaardigheden let en het traditionele diploma loslaat. Ja, precies dat. Het artikel laat zien dat diploma’s steeds minder vaak als een harde eis in vacatureteksten staan. Organisaties werven veel vaker op potentieel, omdat je anders mensen uitsluit. Ja, logisch ook. Als je een afgeronde hbo-opleiding eist, sluit je direct een enorm deel van de markt uit. Door te kijken naar de vaardigheden die iemand in eerdere rollen heeft opgedaan, boor je een veel grotere talentpool aan. Je kijkt niet meer naar cv’s met wat iemand vroeger op school deed, maar naar wat iemand morgen kan leren.
En ik zag in datzelfde artikel nog een opvallend wapen dat werkgevers nu inzetten. O ja? In 46% van de gevallen krijgt iemand die van baan wisselt direct een vast contract. Ja, dat is een heel sterk verkoopargument. Precies. Maar goed, die verschuiving naar een focus op vaardigheden en snelheid, dat raakt ook direct aan het werk van de recruiter.
Want als je op vaardigheden moet selecteren en dat moet snel, heb je technologie nodig. Zeker weten. En afgelopen week verscheen een artikel over een presentatie van Johnny Campbell. Hij deelde harde cijfers over de toekomst van recruitment en AI. Ja, zijn boodschap was best wel helder. De druk op de recruitmentafdeling neemt de komende jaren toe, maar de manier waarop we dat oplossen, die verandert fundamenteel.
Hoe zagen die cijfers eruit? Uit onderzoek blijkt dat 78% van de organisaties het tech-budget verhoogt, terwijl 45% het aantal recruiters juist inkrimpt. Je moet dus meer doen met minder mensen. Ja, en leunend op AI. Dat roept meteen de vraag op: hoe ziet dat er dan in de praktijk uit? In het artikel werd de case van UPS genoemd. Dat vond ik echt fascinerend. Ja, dat is een heel sprekend voorbeeld. Bij UPS verloopt het proces voor chauffeurs nu volledig via AI, via sms-berichten. Kandidaten doorlopen de sollicitatie op hun telefoon en binnen 8 minuten ligt er een baanaanbod. Binnen 8 minuten. Ja, bizar toch? Ik bedoel, heel opvallend. En de retentie is beter. Maar het betekende wel dat er 400 recruiters boventallig werden.
Kijk, wat er bij zo’n proces gebeurt, is dat het algoritme alleen de standaardkwalificaties controleert, zoals een geldig rijbewijs. Precies. Heb je een rijbewijs? Kun je op deze tijden werken? Voldoe je aan de fysieke basiseisen? Dat zijn binaire vragen. Daar heb je geen mens voor nodig. Nee, AI handelt dat in enkele minuten af via tekstberichten. Johnny Campbell waarschuwt recruiters dan ook heel direct: als jouw werk bestaat uit dit soort controles en het doorschuiven van cv’s, dan is je baan in gevaar. Hij zei het in het artikel heel treffend. Hij zei, en ik citeer even: “Ik wil niet betalen voor een recruiter die 18 uur op LinkedIn zoekt en dan drie cv’s stuurt.” Ja, hard maar waar. Het doet me eigenlijk een beetje denken aan de advocatuur. Je betaalt een advocaat niet om juridische teksten te typen, want een taalmodel doet dat in 5 seconden. Klopt. Je betaalt die advocaat voor het strategische advies, zo van: hoe passen we dit toe op mijn zaak? En de recruiter lijkt diezelfde verschuiving te moeten maken van een soort zoekmachine naar een strategisch adviseur. Dat is echt de kern van de transitie.
AI neemt de linkerkant van het spectrum over: de administratie, het filteren van standaard cv’s. En de rechterkant, dat is de menselijke toegevoegde waarde: het onderhandelen of het doorgronden van de bedrijfscultuur. Om recruiters daarbij te helpen, introduceerde Johnny Campbell het 4C-framework. Oké, laten we dat framework eens ontleden, want dat klinkt misschien wat abstract. Het gaat om: Context, Critical impact, Commercial insights en Conversational influence.
Een mondvol inderdaad. Hoe pas je dat toe als een manager zojuist een vacature over de schutting heeft gegooid? Laten we beginnen bij de eerste: Context. In plaats van direct te gaan zoeken, vraag je de manager naar de oorzaak. Waarom is deze rol vacant? Is iemand weggegaan door hoge werkdruk of is het groei? De context bepaalt welk type je zoekt.
Helder. En de tweede: Critical impact. Dat is een confronterende vraag. Je vraagt: wat is de schade als we deze rol de komende drie maanden niet invullen? Welke projecten vallen dan stil? Dan de derde: Commercial insights. Hierbij breng je externe data mee. Je zegt niet alleen ‘het is een krappe markt’, maar je laat zien dat concurrenten momenteel € 500 meer betalen voor dit profiel.
Dus adviseren op basis van harde marktkennis? Ja, en dat brengt ons bij de laatste: Conversational influence. Dat is de vaardigheid om in zo’n gesprek de manager daadwerkelijk te sturen. Dus ook ‘nee’ durven zeggen tegen onrealistische eisen. Exact. Je treedt op als een consultant, niet als een bestelcentrale. De recruiter die dit beheerst, wordt dankzij AI juist veel waardevoller. Eerlijker?
Ja, omdat je de tijd hebt voor het echte werk. Klopt. Over het doorgronden van cultuur gesproken: een mooi praktijkvoorbeeld hiervan is McDonald’s. Daar verscheen deze week een uitgebreid artikel over. Zij pakken hun employer branding heel systematisch aan. Ja, en de uitdaging voor McDonald’s is echt interessant. Het is een werkgever met 20.000 medewerkers. Bijna iedereen kent het merk wel. Als consument wel ja. Maar uit hun eigen data blijkt dat slechts 18% van de werkzoekenden spontaan aan hen denkt als werkgever. Grote merkbekendheid vertaalt zich dus niet automatisch in werkgeversbekendheid. En om dat te doorbreken voeren ze die brede campagne: “Dat is lekker werken.” Ze richten zich op iedereen tussen de zestien en tachtig jaar. Heel breed. Maar wat ik slim vind, is de inzet van eigen medewerkers.
Zij hebben dertig medewerkers getraind als ambassadeurs, voornamelijk op TikTok. Het succesmechanisme hier is dat ze de regie durven los te laten. Veel organisaties willen elke video vooraf goedkeuren. McDonald’s laat deze ambassadeurs grotendeels vrij, zodat het authentiek blijft. Ja, het zijn geen gepolijste video’s, maar realistische beelden van de werkvloer. Zeker op TikTok prikt de doelgroep genadeloos door reclame heen. Authenticiteit wint het. En naast die werving valt in het artikel ook hun focus op de employee experience op. 88% voelt zich op dag één al welkom en ze kijken naar potentieel via de McDonald’s Academy en een sterk onboardingproces. Ja, maar ik heb hier toch een observatie bij. Ze werken met 66 onafhankelijke franchisenemers. Hoe bouw je met al die onafhankelijke ondernemers in vredesnaam een consistent werkgeversmerk?
Ja, dat is de achilleshiel van elk franchisemodel. Als het hoofdkantoor dictaten uitvaardigt, krijg je weerstand. McDonald’s doet dit via co-creatie. Ze betrekken de ondernemers erbij. Precies. Initiatieven worden samen ontwikkeld, zonder heel dwingend te zijn. En ze delen best practices. Als ondernemer A ziet dat B minder uitstroom heeft, volgt de rest vanzelf. Logisch. En elk restaurant krijgt jaarlijks bezoek van een people consultant om die employee experience objectief door te lichten.
Nou, het werpt zijn vruchten af, want McDonald’s is met deze case genomineerd voor Employer Brand van het Jaar bij de Werf& Awards. Ja, een mooie erkenning. En even een korte tip voor de luisteraars wie benieuwd is of McDonald’s in de prijzen valt: je kunt erbij zijn tijdens de Werf& Inspiration Day 2026. Dat is op 9 juni in Spant! te Bussum. Via de link in de shownotes vind je de eventpagina en we hebben daar ook een kortingscode neergezet. Mocht je daarheen willen, zeker een aanrader! Laten we naar het blokje snel nieuws gaan.
We starten met een artikel over buitenspel in recruitment. Het gaat over de zogenaamde no-poach-afspraken. Dit is iets wat elke HR-professional moet weten. De term no-poach komt onder meer uit het Portugese voetbal, waar clubs afspraken elkaars personeel niet over te nemen. En het Europees Hof is daar nu heel streng in geworden, toch? Ja, ze hebben bepaald dat dit soort afspraken gekwalificeerd worden als een by object-overtreding.
Wacht even. Een by object-overtreding. Wat betekent dat concreet voor een directeur die een informeel appje stuurt naar een concurrent? Dat betekent dat de afspraak bij voorbaat al illegaal is. Normaal moet je aantonen dat het economische schade heeft veroorzaakt. Bij een by object-overtreding hoeft dat niet meer. De handeling zelf is illegaal. Dus een appje van ‘laten we elkaars monteurs niet benaderen’ is al fout.
Dat is juridisch gezien een kartelafspraak. Het beperkt mobiliteit en houdt lonen laag. Dat staat nu echt op glad ijs. Heldere waarschuwing. Een ander nieuwsitem gaat over het Fosway-grid. In het artikel staat dat het Rotterdamse Vonq als strategisch leider scoort. Maar de meest opvallende trend uit dat rapport vond ik dat de vacature niet langer het startpunt is. Dat is een wezenlijke verschuiving.
Normaal gesproken vertrekt er iemand, je maakt de vacature aan en je start met zoeken. Automatisme. Maar het rapport van Fosway stelt dat organisaties nu eerst de vraag stellen: moet dit werk wel door een nieuw persoon worden gedaan? Kan een AI-tool dit deels doen? Wat ook aansluit bij een ander punt: cv’s worden door AI een steeds slechtere voorspeller.
Dat is absoluut waar. En dat brengt ons ook bij het volgende artikel: Van onderbuik naar objectiviteit. Ja, want dat artikel stelt dat 94% van de bedrijven nog een cv gebruikt, terwijl het eigenlijk heel weinig voorspelt. Het is de grootste blinde vlek in hedendaagse selectieprocessen. Leeftijdsbias is bijvoorbeeld een groot probleem. Vooral jongere kandidaten worden benadeeld op basis van een cv.
Maar, en hier wil ik wel even wat tegenin brengen: in de laatste ronde kiest toch bijna iedereen op basis van ‘de klik’. Dat is toch menselijk? De data is daar keihard over: die klik is precies waar discriminatie ontstaat. Wij voelen een klik met mensen die op ons lijken. Maar dat zegt niks over of ze het werk kunnen doen. Precies. Algoritmes en gestructureerde interviews verslaan de menselijke onderbuik met 50%. Je moet zorgen voor gestructureerde interviews, bijvoorbeeld met vier verschillende interviewers, in plaats van één gesprek met de manager. Ja, de hiring manager zou eigenlijk zijn vetorecht moeten verliezen in die eindfase. Dat is best radicaal voor veel bedrijven.
Tot slot de campagne van de week. Deze week viel het artikel over Brabant op: Brabant beweegt door jou. Wat hier anders is, is dat 36 van de 56 Brabantse gemeenten en de provincie samenwerken in plaats van concurreren. Ja, het is een heel slimme collectieve awareness-campagne. Ze richten zich op professionals uit het bedrijfsleven in plaats van apart te strijden. Bouw je samen aan het imago van de hele branche. Wat echt opvalt is de insteek. Werken voor een gemeente klinkt vaak wat abstract, maar zij maken het heel concreet. Je ziet de resultaten direct terug in straten, wijken en buurten. Heel sterk gedaan. De uitdaging ligt nu natuurlijk wel bij de opvolging. Ja, die gemeenten moeten de kandidaten nu wel goed door dat sollicitatieproces loodsen.
Precies. Als we alle ontwikkelingen van deze week zo bekijken, dan naderen we eigenlijk een fascinerend moment. Algoritmes selecteren objectiever en AI maakt het cv overbodig. Ja, straks onderhandelt een AI namens een werkgever met de AI van een kandidaat. En de gedachte om over na te denken is dan: welke menselijke vaardigheden geven we dan nog de meeste waarde? Dat is een hele mooie vraag om mee af te sluiten.
Dit was weer de Werf& Weekly. Wil je alle achtergronden en cijfers uit deze aflevering rustig nalezen? Je vindt de artikelen direct op Werf-en.nl. Bedankt voor het luisteren en graag tot de volgende keer.
Luister liever?
Beluister de volledige afleveringen van Werf& Weekly via je favoriete podcastplatform of via onze podcastpagina.
Naar de podcastpagina