Werf& Weekly – transcript (2026 - Week 22)

Welkom bij de Werf& Weekly, de podcast voor iedereen die liever luistert dan leest. In deze aflevering bespreken we een paar opvallende artikelen van deze week op Werf-en.nl, onder andere over aanhoudende personeelstekorten, automatisering in recruitment en een leiderschapswissel bij Compagnon. Laten we er direct induiken met het eerste artikel dat gaat over die aanhoudende krapte. De storm van 2022 lijkt op papier misschien wat te gaan liggen, maar in de praktijk is het tekort nog overal voelbaar. En dat artikel over de zeven plekken waar de personeelskrapte het hardst pijn doet, laat heel duidelijk zien dat we hier niet met een tijdelijke dip te maken hebben.

Neem nou het voorbeeld van Walibi op Koningsdag. Je gaat erheen voor een dagje uit, maar tien attracties blijken bij aankomst gewoon dicht te zijn. En in het restaurant kon je uitsluitend een pizza krijgen. Ze kregen de roosters domweg niet rond, en het opvallende was dat ze als lokmiddel zelfs gratis weekendtickets voor grote festivals aanboden, voor Lowlands onder andere. Maar zelfs dat werkte dus niet; mensen zijn gewoon niet meer te vinden. Wat hier fascinerend is, is dat het dus niet alleen grote bedrijven raakt. Dat zagen we ook bij dat andere voorbeeld uit het stuk over die slagerij in Laren, die poelier die ermee ophoudt, de laatste van het Gooi . En niet omdat de zaken slecht gingen; ze sluiten omdat de eigenaren al negen jaar lang geen vakantie hebben gehad. Ze konden simpelweg niemand vinden voor een zevendaagse werkweek. En als een gezonde onderneming moet sluiten omdat arbeid niet meer te organiseren is, dan spreek je over een structureel macro-economisch probleem.

Vaak wordt die krapte vergeleken met een waterbed, hè. Dus je drukt het probleem bij de NS in, waar het nu weer wat beter lijkt te gaan, en het plopt vervolgens ergens anders net zo hard weer op . Maar gaat die vlieger eigenlijk nog wel op? Ik zie het meer als een stoelendans waarbij de muziek definitief gestopt is. De vijver is niet tijdelijk troebel, het waterpeil is gewoon permanent gezakt. Dus honderd vacatures en maar tachtig mensen. En dat raakt nu echt de vitale sectoren. Neem de kraamzorg in Limburg: vanwege de tekorten is de zorg daar deze zomer gecentraliseerd in het ziekenhuis in Heerlen. Dat betekent dat je als ouders ’s nachts geen kraamzorg thuis meer kunt krijgen; je bent ’s nachts gewoon op jezelf aangewezen. En die impact zie je ook bij infrastructuur zoals Rijkswaterstaat. Sluizen in Dordrecht en op Schiermonnikoog blijven ’s nachts dicht omdat er onvoldoende gekwalificeerd personeel is voor de eenmansdiensten. Het opleiden van nieuwe mensen duurt simpelweg te lang. Dat las ik ook over die huisartsenposten in Purmerend en Zevenaar, die sluiten ’s nachts ook de deuren, en niet eens door een tekort aan artsen, maar door een gebrek aan ondersteunend personeel . Mensen willen gewoon voorspelbare werktijden; de bereidheid om structureel nachten te draaien neemt in rap tempo af.

Maar wat is dan de uitweg? Je kunt de maatschappij toch moeilijk na zes uur ’s avonds op slot gooien? Voor werkgevers betekent dit dat de focus echt moet verschuiven. Je kunt dit niet meer oplossen met alleen recruitment; het gaat om het structureel anders inrichten van werk, zoals die experimenten van TNO met geautomatiseerde bussen die in het artikel genoemd werden. Je moet werkzaamheden standaardiseren of robotiseren. Als de mensen er niet zijn, moet de afhankelijkheid van menselijk handelen omlaag.

En als we het dan toch over automatisering hebben, dat brengt ons heel mooi bij een ander artikel van deze week dat ging over een rapport van Vonq en de Intelligence Group, ‘The State of Recruitment Automation’ . Dat ging over automatisering binnen het recruitmentproces zelf. Want als we technologie beter moeten benutten, waarom hapert het dan juist bij sollicitaties zo vaak? De cijfers uit dat rapport liegen er niet om. Aan de voorkant, dus het aantrekken van talent, scoren bedrijven een volwassenheid van 62%. Een prima score op zich. Maar dan gebeurt er iets pijnlijks: zodra een kandidaat op de sollicitatieknop klikt, keldert die volwassenheid naar 21%. Dat is echt een fascinerende discrepantie. Je besteedt duizenden euro’s aan campagnes en branding, de kandidaat klikt op solliciteren en komt vervolgens in een soort administratief moeras terecht. Want uit dat rapport bleek ook dat minder dan 1% van de organisaties een geïntegreerde kwalificatie-workflow heeft. En 94% heeft geen geautomatiseerde interviewplanning. Dat moet je even in de context van die krapte plaatsen. Je hebt AI, je hebt slimme agendatools, maar toch laten we kandidaten in een virtuele wachtkamer zitten.

Laten we dit even uitpakken: waarom stopt de energie van werkgevers precies op het moment dat een kandidaat de meeste intentie toont? Het gebrek zit hem niet in de technologie, maar in de psychologie en coördinatie. Veel recruiters denken onterecht dat handmatige afstemming hetzelfde is als persoonlijke aandacht. Ze denken dat drie keer heen en weer mailen voor een datum persoonlijk aanvoelt, terwijl de kandidaat het vooral als traag en onprofessioneel ervaart. Werkgevers zien die klik op de sollicitatieknop vaak als de finishlijn van het aantrekken, in plaats van het begin van de kwalificatie, terwijl je juist dan direct zou moeten doorpakken. Werkgevers die direct na die klik doorpakken met pre-screening of het automatisch inplannen van gesprekken, die maken momenteel echt het verschil. Recruiters zijn nu veel te veel tijd kwijt aan agendabeheer in plaats van besluitvorming.

Goede processen beginnen natuurlijk altijd bij goed leiderschap. Dat lazen we ook in het artikel over HR-dienstverlener Compagnon. De leiderschapswissel daar is een mooi praktijkvoorbeeld van hoe stabiliteit rust brengt. Frank Roders, die toch meer dan 25 jaar aan het roer stond, draagt de leiding nu over aan Nicole Engbers. Zij werkt er overigens ook al sinds 2011. En de manier waarop dit is ingericht is heel tekenend: het is een voorbeeld van een enorm vloeiende interne opvolging, omdat hij pas begin 2027 definitief afbouwt . Frank Roders blijft tot 1 januari 2027 betrokken bij strategie en cultuur, en Nicole Engbers kent het bedrijf natuurlijk al door en door. Als nieuwe algemeen directeur focust zij zich nu sterk op wat ze aanstekelijk werkgeverschap noemen. Dat straalt wel echt rust uit; vaak zie je in de markt dat een externe CEO binnenkomt en alles overhoop haalt. Precies, en die geleidelijke overdracht is cruciaal in de huidige hectische arbeidsmarkt; het biedt je eigen mensen stabiliteit en voorspelbaarheid.

Oké, naast deze grote ontwikkelingen is er nog meer opgevallen. Laten we naar het blokje snel news gaan. Om te beginnen het stuk van Data Donderdag over de impact van AI, met de cijfers van Intelligence Group. Het valt op dat vooral medewerkers in callcenters en bij de klantenservice vrezen voor hun baan. Bijna 29% denkt dat AI hun werk binnen vijf jaar overneemt. En ook bij accountants ligt dat ruim boven de 25%. Terwijl marketeers AI juist heel pragmatisch inzetten bij het zoeken naar een baan; ruim 15% van hen doet dat al.

Maar is die angst voor massaal banenverlies terecht? Als we dit verbinden met het grotere plaatje, waarschuwt het artikel echt voor blinde paniek. Ze halen daarvoor de casus van adviesbedrijf Team EIFFEL aan. Wist je dat 90% van de AI-projecten eigenlijk faalt? Dat ligt meestal aan een gebrek in leiderschap of veranderkunde . Het fundament moet de data zijn. Team EIFFEL bouwde eerst een gedegen fundament voor ze met hun chatbot Gustaf kwamen. En het stuk noemde ook HappyNurse. Bij hen is 80% van het proces geautomatiseerd, maar hun succes zit hem erin dat ze de menselijke touch behouden. De AI doet het papierwerk, de mensen voeren de gesprekken.

Over gesprekken gesproken, een ander nieuwsitem ging over iets waar veel werkgevers het liever niet over hebben: salaristransparantie. Dat artikel van Nicole Thatema is een heel scherp stuk. Want ondanks aanstaande wetgeving — de EU-richtlijn salaristransparantie — ontbreekt in 29% van de vacatures nog steeds een concreet salaris. En dan lees je excuses als marktconform of afhankelijk van ervaring. Zij maakte daar zo’n treffende vergelijking mee, die Funda-vergelijking toch, dat je een huis te koop zet en zegt dat de prijs afhangt van hoeveel de koper van koken houdt. Wat het betekent, is dat werkgevers de functie van salaris in een vacature niet begrijpen. Het gaat een kandidaat niet louter om geld of onderhandelen; het gaat om bestaanszekerheid. Kan ik mijn hypotheek betalen, dat soort dingen. En vacatures met salaris leveren tot wel 51% meer conversie op. Waarom verbergen werkgevers het dan nog steeds zo krampachtig? Uit interne stress; ze zijn bang dat als ze een salaris publiceren, de huidige collega’s zien dat de verhoudingen intern scheef zijn gegroeid. Dus zwijgen ze liever, met als gevolg dat ze talent mislopen.

Pijnlijk maar helder. Dan het laatste snelle nieuws: de opschaling van Defensie op de flexibele arbeidsmarkt. Een onderzoek van HeadFirst Group liet zien dat ze daar massaal werven, en ze trekken heel veel zzp’ers aan uit andere sectoren. Dat zorgt echt voor een flinke verschuiving. Ruim 30% komt uit de publieke sector en 25% uit de zakelijke dienstverlening, vooral in de IT en cyber. Maar wees je ervan bewust: dit creëert geen nieuw talent; het is puur het herverdelen van bestaand schaars talent. Dus Defensie trekt hier iets weg bij andere vitale projecten, en dat zorgt direct voor vertraging bij andere overheden of bedrijven. Andere sectoren moeten beseffen dat ze de concurrentieslag op de flexmarkt verliezen als ze niet inzetten op het behouden van intern talent.

En als je dan toch de markt op moet, dan vraagt dat om creativiteit. Wat ons direct bij de campagne van de week brengt: de opvallende aanpak van Amstelring in de zorg. Dat vond ik echt een mooi artikel. Zij passen een soort referral-campagne toe waarbij ze niet alleen hun eigen medewerkers vragen, maar letterlijk iedereen om mee te zoeken naar nieuwe mensen. Familie, vrijwilligers en zelfs de bewoners van de zorginstellingen worden opgeroepen. En Bureau Raden (RAAHR) heeft dat bedacht. Wat ze heel goed doen is wegblijven van het bekende zorgreclame-sausje, dus geen zachte pianomuziek met een glimlachende zuster; ze gebruiken humor en rauwe fotografie. Die beelden van iemand die in een systeemplafond zoekt, of iemand die half met zijn hoofd in een wasmachine hangt op zoek naar een nieuwe collega; het is ontregelend en trekt direct de aandacht . Ik vind het een hele slimme zet omdat ze de verantwoordelijkheid voor werving zoveel breder trekken in de maatschappij. Als er geen personeel is, raakt dat immers ook de familie van de bewoner. Het is niet meer alleen een HR-probleem, het is een gedeelde missie geworden, en dat laat echt zien hoe je met creativiteit een lastige markt te lijf gaat.

Zeker, en daarmee hebben we de belangrijkste artikelen van deze week wel gehad. Maar ik wil de luisteraar nog wel één gedachte meegeven. We zagen vandaag dat automatisering vaak stokt na de sollicitatieknop, maar we zagen ook dat Amstelring iedereen inzet als recruiter. Dus technologie versus de menselijke maat? Nee, juist de combinatie. Stel je voor wat er gebeurt als we die hyper-persoonlijke, menselijke aanpak van Amstelring weten te combineren met de foutloze opvolging van automatisering. Dan heb je een wervingsmachine die draait op empathie en data. Hoe zou dat er in jouw organisatie uitzien? Dit was weer de Werf& Weekly. Wil je alle achtergronden en cijfers uit deze aflevering rustig nalezen? Je vindt de artikelen direct op Werf-en.nl. Bedankt voor het luisteren en graag tot de volgende keer.

Luister liever?

Beluister de volledige afleveringen van Werf& Weekly via je favoriete podcastplatform of via onze podcastpagina.

Naar de podcastpagina